Qımıldanmaq felinin əsas mənası, cismin və ya canlı varlığın yerində sözsüz ki, hərəkət etməsidir. Lakin bu hərəkət sürətinə görə "yavaşca tərpənmək" ifadəsi ilə daha yaxşı ifadə olunur. Qımıldanma, asanlıqla görünməyən, zəif, incə bir hərəkətdir. Bu, əsəb həyəcanının əlaməti ola bilər, məsələn, qorxu və ya narahatlıq zamanı bədənin tərpənməsində özünü göstərə bilər. Eyni zamanda, söylənilən cümlədə olduğu kimi, xəstəlik, yorğunluq və ya dərin üzüntü səbəbindən bədənin tamamilə hərəkətsizliyi və ya qüvvət itkisi mənasını da verə bilər.
Sözün mənasını daha da genişləndirərək deyə bilərik ki, "qımıldanmaq" həm fiziki, həm də məcazi mənada istifadə oluna bilər. Məsələn, "suyun qımıldanması" söz birləşməsi suyun incə dalğalanmasını, "yarpaqların qımıldanması" isə küləyin təsiri ilə yarpaqların hafif hərəkətini ifadə edir. Məcazi mənada isə, "vicdanının qımıldanması" ifadəsi insanın əxlaqi tərəddüdünü, qərar verməkdə çətinlik çəkməsini ifadə edir. Beləliklə, qımıldanmaq sözü həm kiçik, görünməz hərəkətləri, həm də daxili tərpənişləri təsvir etmək üçün istifadə oluna bilən çoxtərəfli bir sözdür.
Mirzə Əliməmmədin vəziyyətinin təsvirində istifadə olunan "qımıldanmağa belə halı yox idi" ifadəsi onun tamamilə hərəkətsizliyini, qüvvətsizliyini və dərin üzüntüsünü və ya yorgunluğunu çox təsirli şəkildə ifadə edir. Bu, sözün ifadə gücünü və təsvir qabiliyyətini göstərən mükəmməl bir nümunədir.