Qılıncbalığı (Xiphias gladius) ispan dilindən gələn “pez espada” (qılınc balığı) ifadəsindən törəmiş, mühüm bir dəniz balığı növüdür. Adını, xarakterik xüsusiyyəti olan uzun, iti, qılıncı xatırladan burnundan almışdır. Bu “qılınc”, əslində uzun, uzanmış üst çənə sümüyüdür və həm ov etmək, həm də özünü müdafiə etmək üçün istifadə olunur.
Qılıncbalığının görünüşü olduqca təsirlidir. Böyük ölçülərə çatan bu balığın (uzunluğu 4,5 metrə, çəkisi isə 650 kq-a qədər ola bilir) bədəni hidrodinamik formaya malikdir, bu da onun suda sürətli hərəkət etməsinə imkan verir. Qılıncbalığı saatda 130 km-ə qədər sürət inkişaf etdirə bilir, bu da onu dünyanın ən sürətli balıqlarından biri edir. Tünd göy rəngli arxa və açıq rəngli qarın hissəsi ilə kamuflyaj bacarığı əldə edir. Maraqlıdır ki, yetkin qılıncbalıqlarının dişləri yoxdur.
Qılıncbalığı Atlantik, Hind və Sakit okeanların mülayim və tropik sularında geniş yayılıb. Pelajik bir növ olaraq, həyatı əsasən açıq dənizlərdə keçir. Əsasən müxtəlif balıq növləri, kalamarlar və başqa dəniz canlıları ilə qidalanır. Qılınc formasındakı burnundan istifadə edərək ovunu ələ keçirir və ya rəqiblərini yaralayır. Sürəti və gücü sayəsində o, bir çox yırtıcıdan qaçmağı bacarır.
Qılıncbalığı ticari əhəmiyyətli bir balıq növüdür. Əti dadlı və qidalıdır, dünya bazarında yüksək qiymətləndirilir. Sashimi, steak və digər yeməklərdə geniş istifadə olunur. Ancaq əhalisinin azalması və tükənmə təhlükəsi ilə üzləşməsi səbəbindən, onun tutulmasına müəyyən məhdudiyyətlər qoyulub və davamlı balıqçılıq tədbirləri həyata keçirilir.