izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qıdır-bıdır sözü Azərbaycan dilində tez-tez və anlaşılmaz danışmanı ifadə edir. Lakin bu tərif, sözün ifadə etdiyi canlılığı və rəngarəngliyi tam əks etdirmir. Qıdır-bıdır sadəcə "çox danışmaq" deyil, həm də bu danışığın qarışıq, səpələnməli, ardıcıllıqdan məhrum olmasıdır. Sanki danışan şəxs fikirlərini bir-birinə bağlamaqda çətinlik çəkir, sözlər dilindən coşur, düşüncələr bir-birinin ardınca qaçır.

Sözün səslənməsi belə onun mənasını əks etdirir: "qıdır-bıdır" özü-özlüyündə sürətli, səs-küylü bir təəssürat yaradır. Bu, sanki bir çox səsin qarışığından yaranmış, anlaşılmaz bir axındır. Bu səs-küylü axın arasında həqiqi məlumatı tapmaq isə çətin, hətta mümkün deyildir. Belə danışma üsulu adətən əsəbi, narahat və ya düşüncələrini sistemləşdirə bilməyən insanlar tərəfindən istifadə olunur.

Qıdır-bıdırın daha dərin mənasına nəzər salsaq, bu sözün məcazi mənada da istifadə oluna biləcəyini görərik. Məsələn, "şəhərin qıdır-bıdır içində" ifadəsi şəhərin səs-küylü, qarışıq, hərəkətli atmosferini təsvir edə bilər. Beləliklə, "qıdır-bıdır" yalnız insan danışığı üçün deyil, həm də çoxlu səsin, hərəkətin və hadisənin olduğu hər hansı bir mühit üçün istifadə oluna bilən rəngarəng bir sözdür.

Nəticə olaraq, "qıdır-bıdır" sadəcə "tez-tez və anlaşılmaz danışma" deyil, daha çox qarışıq, səs-küylü, ardıcıllıqdan məhrum, anlaşılmaz danışma və ya hərəkətli bir mühitin təsviridir. Bu sözün ifadə etdiyi canlılıq və rəngarənglik onu Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının maraqlı nümunələrindən biri edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz