izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qəzəlxan (ər. qəzəl və fars. xan) sözü köhnə Azərbaycan dilində qəzəl oxuyan, qəzəl söyləyən şəxs mənasını verir. Bu termin, özündə həm ifaçı, həm də bədii yaradıcılıq bacarığını əks etdirir. "Xan" sözünün əlavə olunması isə bu fəaliyyətdə müəyyən bir ustalıq, sənətkarlıq səviyyəsini, yüksək peşəkarlığı nəzərdə tutur. Yəni, sadəcə qəzəl oxuyan deyil, bu sahədə tanınmış, bacarıqlı, peşəkar bir şəxsi ifadə edir.

Məcazi mənada isə "qəzəlxan" sözü tərənnümçü kimi başa düşülə bilər. Tərənnümçü isə gözəl sözlər söyləyən, əsərləri ilə ruhları oxşayan, duyğuları ifadə edən, hətta tərifləyən və ya əksinə tənqid edən hər hansı bir sənətkar ola bilər. Bu mənada, qəzəl oxumaq sadəcə bir vasitə, ifadə forması kimi çıxış edir.

Misal olaraq verilən şeir parçası, "Hər səhər, Heyran, qəzəlxan olmalı bülbül kimi" misrası ilə, bülbülün səhər tezdən oxuduğu kimi, Heyran adlı şəxsin də hər səhər qəzəl oxuyaraq, öz sənətini nümayiş etdirməli olduğunu ifadə edir. Bu, qəzəlxanın fəaliyyətinin davamlılığını, gündəlik həyatının bir hissəsini təşkil etdiyini göstərir.

Ümumi olaraq, "qəzəlxan" sözü, qəzəl sənətinə həsr olunmuş, bu sahədə ixtisaslaşmış bir sənətkarı ifadə edən zəngin mənalı bir termindir. Sözün tarixi kontekstindəki əhəmiyyəti və istifadəsinin məcazili imkanları onu daha da maraqlı edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz