izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qətar sözü Azərbaycan dilində bir neçə mənada işlənir. Əsasən "qatar1" kimi göstərilən mənası, Füzuli misalında da görüldüyü kimi, bir yerdə olanlar, birlik, cəmiyyət, dəstə, bir qrup insan mənasındadır. Bu mənada qətar, eyni məqsəd, maraq və ya durum ətrafında birləşmiş insanların birliyini ifadə edir. Füzuli şeirindəki "qətar" sözü, sevgililərin, sevgi yolunda birləşmiş insanların bir qrupunu təsvir edir. Beləliklə, "qətar" sözü sadəcə fiziki bir yerdə toplaşmanı deyil, ruhən, duyğuca da birliyi əks etdirir.

Lüğətlərdə daha az rast gəlinən, lakin tarixi mətnlərdə istifadə olunan bir digər mənası isə "karvan" mənasına yaxındır. Yəni, bir məqsəd uğrunda bir yerdə gedən heyvanlar və onların sürücülərindən ibarət qrup. Bu məna daha çox köçəri həyat tərzi ilə bağlı ədəbi mətnlərdə qarşıya çıxır.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, "qətar" sözünün indiki dövrdə daha çox dəmir yolu vasitəsi olan "poyezd" mənasında işlənməsi, əslində bu sözün tarixi mənasından tamamilə fərqli bir məna qazanmasıdır. Bu mənaların araındakı əlaqə, hər iki halda da bir çox elementin eyni istiqamətə, eyni hədəfə doğru hərəkət etməsinə əsaslanır. Ancaq köhnə mənada bu elementlər insanlar və heyvanlar idisə, müasir mənada vaqonlar və lokomotivdir.

Yekun olaraq, "qətar" sözü zaman keçdikcə məna inkişafı göstərmiş, əsasən "birlik, cəmiyyət" mənasından başlayaraq müasir "poyezd" mənasına doğru inkişaf etmişdir. Bu inkişaf dil tarixinin maraqlı nümunələrindən biridir və sözün məna çalarlarının zənginliyini göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz