izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qərinə (ər. قَرْن) sözü Azərbaycan dilində əsasən "əsr" mənasında işlənir və ərəb mənşəlidir. Lüğətlərdə sadəcə 33 illik dövr kimi təqdim olunsa da, mədəni və tarixi kontekstdə daha geniş bir mənaya malikdir.

Əslində, qərinənin 33 il olmasını qəbul etmək mütləq deyil. Bəzi mənbələr qərinəni 100 ilə bərabər tutsa da, ən geniş yayılmış anlayış 33 illik bir dövrü ifadə etməsidir. Bu müddətin müəyyən bir tarixi və ya dini əsasının olub-olmaması haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Bəzi tədqiqatçılar bunu astronomik hadisələrlə, digərləri isə müəyyən tarixi dövrlərin uzunluğu ilə əlaqələndirirlər.

Qərinə sözünün işlənməsində poetik və ifadəli bir tərzi də nəzərə almaq lazımdır. Yuxarıda verilən misalda olduğu kimi ("Qərinələrlə məst olub cəhalətə uyuduq!"), qərinə uzun bir zaman müddətini, bütöv bir nəslin həyatını, dəyişikliklərin və inkişafın əskikliyini simvolizə edir. Bu mənada, qərinə sadəcə bir zaman ölçüsü deyil, məcazi bir ifadə vasitəsidir.

Beləliklə, qərinənin mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Həm konkret (33 illik dövr) həm də məcazi (uzun müddət, bir nəslin ömrü, inkişafın olmaması) mənalarda işlənə bilər. Onun istifadəsinin dərinliyi və poetikası onu Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının maraqlı bir nümunəsi edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz