Qərəzkaranə (ər. qərəz və fars. …karanə) zərfi olaraq, əsasən mənfi bir kontekstdə istifadə olunur və hərəkətin arxasında gizli, bədxah, pis niyyətli bir məqsədin olduğunu bildirir. Sadəcə bir işin görülməsi deyil, həmin işin arxasında gizlənən şəxsi maraq, düşmənçilik, kin, qisas və ya digər mənfi hisslər ön plana çəkilir.
Qərəzkaranə davranışlar, hədəfə çatmaq üçün qərəzli düşüncə tərzinin açılğa vurduğu hərəkətləri əks etdirir. Bu davranışlar açıq şəkildə pis niyyətlə edilə bilər, ancaq bəzən gizli, kamuflaj olunmuş formada da ortaya çıxa bilər. Məsələn, qərəzkaranə tənqid, qərəzkaranə davranış, qərəzkaranə ifadə kimi ifadələr bu mənanı tam olarq əks etdirir.
Sözün etimologiyasına diqqət yetirəndə, "qərəz" sözünün əslində "məqsəd, niyyət" mənasını verdiyini görürük. Lakin qərəzkaranə sözündə "qərəz" mənfi mənada, yəni pis məqsəd, bədxahlıq mənasında işlənir. "-karanə" əlavəsi isə hərəkətin davamlı, şüurlu və qərəzli şəkildə icra olunduğunu vurğulayır.
Beləliklə, "qərəzkaranə" sözü sadəcə "pis niyyətlə" mənasından daha geniş bir məna kəsb edir. O, həm niyyətin pisliyini, həm də bu niyyətin hərəkətə necə təsir etdiyini, davamlılığını və şüurlu olmasını əks etdirir. "İnsan dünyaya gəlir, təbiətin xain dayələri əlində..." misalında isə, təbiətin bəzi amillərinin insan həyatına qərəzkaranə yanaşması, onun yaşayışını çətinləşdirən amillər kimi təsvir edilir.