Qəlizləşdirilmə

izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qəlizləşdirilmə: "Qəlizləşdirilmək" felindən törəmiş isimdir və bir şeyin, məsələnin, vəziyyətin və ya konsepsin qəliz, mürəkkəb və anlaşılan olmayan hala gətirilməsi prosesini, vəziyyətini və ya nəticəsini ifadə edir. Sadəcə olaraq mürəkkəbləşdirilmə kimi də başa düşülə bilər, lakin "qəlizləşdirilmə" sözü daha dərin bir mürəkkəbliyi, çox vaxt qəsdən və ya süni şəkildə yaradılan bir qarışıqlığı nəzərdə tutur.

Bu proses, məsələn, bir mətnin anlaşılmaz ifadələr, texniki terminlər və ya çoxlu əlavə detallar ilə yüklənməsi ilə baş verə bilər. Məlumatın qəsdən gizlədilməsi, onun əhəmiyyətli hissələrinin qəsdən qarışdırılması və ya əlaqələndirilməməsi də qəlizləşdirilmənin tərkib hissəsi ola bilər. Siyasi nitqlərdə, hüquqi sənədlərdə və ya elmi yazılarda qəlizləşdirilmə, oxucunun və ya dinləyicinin anlayışını çətinləşdirmək məqsədilə istifadə edilə bilər.

Qəlizləşdirilmənin səbəbləri müxtəlif ola bilər: bilərəkdən çaşdırmaq, məlumatı gizlətmək, öz biliyini nümayiş etdirmək, mürəkkəb məsələni daha əhəmiyyətli göstərmək və s. Ancaq nəticədə həmişə anlaşılmazlıq və aydınlığın olmaması yaranır. Bu baxımdan, "qəlizləşdirilmə" sözü, sadəcə mürəkkəbliyi deyil, həm də bu mürəkkəbliyin süni və ya qəsdən yaradılmasını vurğulayır.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, qəlizləşdirilmə bəzən qəsdən edilməsə də, yaradıcı prosesin bir hissəsi kimi də qarşıya çıxa bilər. Məsələn, bir ədəbi əsərdə mürəkkəb simvollar və metaforalar qəlizləşdirmənin elementlərini özündə ehtiva edə bilər, lakin burada məqsəd oxucuyu çaşdırmaq deyil, əsərin daha dərin və zəngin bir məna qatını yaratmaqdır. Belə hallarda qəlizləşdirilmə, əsərin bədii keyfiyyətinin artmasına xidmət edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz