izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qəlbilətmək felinin əsas mənası "yüksəltmək, hündürləşdirmək" olsa da, bu sadə izah onun zəngin məna çalarlarını tam əks etdirmir. "Qəlbilətmək" sözü daha çox memarlıq və inşaat kontekstində işlənsə də, ümumi mənada hər hansı bir şeyin həcm və ya ölçüsünü artırmaq, onu daha möhtəşəm və görkəmli hala gətirmək kimi də başa düşülə bilər. Misal olaraq, bir binanın damını qəlbilətmək, onu daha hündür və görkəmli etmək deməkdir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "qəlb" kökünün burada "yüksəklik, hündürlük" mənasında işləndiyini görərik. Beləliklə, "qəlbilətmək" sözü, bir şeyin "qəlbini", yəni əsas hissəsini, sütununu yüksəltmək, daha hündür etmək deməkdir. Bu mənada, "baş altını qəlbilətmək" ifadəsi də yalnız hündürlüyü artırmaq deyil, həm də tikintidə dayaq nöqtəsinin möhkəmliyini və hündürlüyünü artırmaq, qurğunun daha möhkəm və davamlı olmasını təmin etmək mənasını da ehtiva edir.

Ədəbiyyatda isə "qəlbilətmək" sözü daha geniş, simvolik mənalarda da işlənə bilər. Məlumatın, xəbərin, şayiənin qəlbilətməkdən söhbət gedə bilər; bu halda, məlumatın əhəmiyyətini, təsirini artırmaq, onu daha çox insanın diqqətinə çatdırmaq kimi başa düşülə bilər. Beləliklə, sözün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilir. Lakin əsas mahiyyət həmişə bir şeyin yüksəldilməsi, böyüdülməsi, daha əzəmətli hala gətirilməsi olaraq qalır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz