Qəlbiqaralıq (is.) – insanın daxili aləmini, düşüncə və hərəkətlərini əks etdirən mənfi bir xüsusiyyətdir. Sadəcə “qəlbiqara adamın keyfiyyəti” ifadəsi ilə məhdudlaşdırıla bilməyəcək qədər zəngin mənaya malikdir. Qəlbiqaralıq, kin, nifrət, qisas hissləri, acıq, qəzəb və pis niyyətlərin davamlı olaraq təzahürü kimi səciyyələnir. Bu, daxili bir mübarizənin, ziddiyyətlərin və hətta özünə qarşı yönəlmiş aqressiyanın ifadəsidir.
Qəlbiqaralı insan, ətrafındakılara qarşı daim mənfi münasibət bəsləyir, onlara qarşı gizli və ya aşkar şəkildə pis niyyətlər bəsləyir. Belə insanlar sözləri və əməlləri ilə başqalarına zərər verməyə, onlara acı çəkməyə çalışırlar. Onların həyat baxışı qaranlıqdır, optimizm və ümid yerinə kədər və inamsızlıq hakimdir. Bu mənfi hisslər, qəlbiqaralı insanın öz həyatına da mənfi təsir edir, onu xoşbəxtliyə doğru aparan yoldan uzaqlaşdırır.
Qəlbiqaralıq həm də mürəkkəb bir psixoloji fenomendir. Onun səbəbləri müxtəlif ola bilər: uşaqlıq travmaları, pis tərbiyə, ətraf mühitin mənfi təsiri, genetik meyl və s. Bəzən qəlbiqaralıq müvəqqəti bir hal kimi ortaya çıxa bilir, amma bəzən də daimi xarakter daşıyır və ciddi psixoloji problemlərə səbəb olur. Qəlbiqaralığın müalicəsi, əgər kökləri dərin deyilsə, psixoloji yardım və öz üzərində işləməklə mümkündür. Lakin, dərin köklərə malik hallarda isə professional kömək zəruridir.
Qısaca desək, qəlbiqaralıq sadəcə bir söz deyil, insanın mənfi xarakter xüsusiyyətlərini, daxili mübarizəsini və ətraf aləmlə mənfi qarşılıqlı əlaqəsini əks etdirən mürəkkəb bir anlayışdır. Bu anlayışın daha dəqiq başa düşülməsi, insanların bir-birinə daha tolerant yanaşmasına və öz daxili aləmlərini daha yaxşı tanımalarına kömək edə bilər.