izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qədək sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir termin olub, pambıqdan toxunmuş, sadə və ucuz bir parça növünü ifadə edir. Tünd göy rəngə boyanması ilə xarakterizə olunan bu parça, əsasən gündəlik həyatda istifadə olunurdu. "Qədək" sözünün rəng məhdudiyyətinə baxmayaraq, digər rənglərdə də toxunduğu ehtimal olunsa da, ədəbiyyatda və xalq arasında ən çox tünd göy rəngi ilə yadda qalıb.

Qədəyin sadəliyi və ucuzluğu onu əhalinin geniş təbəqələri üçün əlçatan edirdi. Yüksək keyfiyyətli parçaların əldə edilməsinin çətin olduğu dövrlərdə, qədək əhali üçün geyim və digər məişət əşyalarının hazırlanmasında geniş istifadə olunmuş bir material olub. Bu baxımdan, qədək yalnız bir parça növü deyil, həm də müəyyən bir tarixi və sosial konteksti əks etdirən bir termindir.

Maraqlı bir məqam odur ki, "qədək" sözünün leksik qonşuluğunda "bez", "şilə" kimi sözlərin olması onun sadə və adi parçalar qrupuna aid olduğunu göstərir. Bu sözlər birlikdə həmin dövrün bazar mənzərəsini, əlçatan və gündəlik istifadə olunan materialların çeşidini canlandırır. "Bazarın bir küncündə tikilmiş dükanın içində qədəkdən, bezdən, şilədən..." ifadəsi bu mənzərəni daha da aydın şəkildə canlandırır və qədəyin həmin dövrdəki əhəmiyyətini vurğulayır.

Beləliklə, "qədək" sözü sadəcə bir parça adı deyil, həm də bir zamanlar insanların həyatında mühüm rol oynamış, sadəliyi və ucuzluğu ilə seçilən bir materialın tarixini və mədəniyyətini əks etdirən bir termindir. Onun köhnəlmiş olması isə zamanın dəyişməsini, yeni materialların ortaya çıxmasını və qədəyin əhəmiyyətinin azalmasını göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz