Qeyri-şüurilik ( latınca: subconscious, unconscious ingiliscə: unconsciousness, subconsciousness) insanın şüurundan kənarda, onun nəzarəti xaricində baş verən zehni proseslər, duyğular və təcrübələrin ümumi adıdır. Yəni, biz bilmədən, hiss etmədən və ya düşünmədən baş verən hadisələrdir. Bu, şüurun dərinliklərində gizlənən və davranışlarımıza, hisslərimizə və düşüncələrimizə görünməz şəkildə təsir göstərən güclü bir qüvvədir.
Qeyri-şüurilik, sadəcə olaraq “bilməmək” və ya “unudmaq” mənasından daha geniş bir anlayışdır. O, uzun müddət ərzində yığılmış xatirələr, təcrübələr, instinktlər, istəklər və repressiya olunmuş duyğuları əhatə edir. Bu qeyri-şüurlu proseslər bəzən xəyallarımızda, yuxularımızda, slipslərdə (dil sürüşmələri), xəyallarda və hətta bədən dilində özünü göstərə bilər.
Qeyri-şüuriliyin tədqiqi psixologiyanın mühüm sahələrindən biridir. Sigmund Freud, Karl Yunq və digər tanınmış psixoloqlar qeyri-şüurlu proseslərin insan davranışına təsirini araşdırmış və onun xəstəliklərin, psixoloji problemlərin və şəxsiyyətin formalaşmasında rolunu müəyyən etmişlər. Onların nəzəriyyələri bu gün də psixoterapiya və psixoloji məsləhət xidmətlərində geniş istifadə olunur.
Qeyri-şüurilik, qeyri-iradilik və qeyri-ixtiyariliklə sıx bağlıdır. Qeyri-iradi hərəkətlər (məsələn, dizin refleks hərəkəti) birbaşa şüurun nəzarəti altında deyil, refleks mexanizmləri ilə idarə olunur. Qeyri-ixtiyari davranışlar isə daha kompleksdir və bəzən qeyri-şüurlu istəklər, motivlər və ya emosional təzyiqlər tərəfindən idarə olunur. Lakin qeyri-şüurilik bu anlayışlardan daha geniş bir çərçivəni əhatə edir, çünki şüurun nəzarəti xaricində olan bütün zehni prosesləri özündə birləşdirir.
Qısacası, qeyri-şüurilik insan psixikasının gizli, lakin güclü bir hissəsidir. Onun tədqiqi özümüzü daha yaxşı başa düşməyə, həmçinin davranışlarımızın səbəblərini və duyğularımızın mahiyyətini dərk etməyə imkan verir.