Qeyri-məskun sifəti, ərəb mənşəli olub, "məskun olmayan", "adam yaşamayan" mənalarını verir. Bu söz, əhalinin daimi və ya müvəqqəti olaraq yaşamıya bilmədiyi əraziləri təsvir etmək üçün istifadə olunur. Belə ərazilər insan yaşayışına yararsız ola bilər – çox sərt iqlim şəraiti, təbii fəlakətlər riski, əlçatmazlıq və ya digər səbəblərdən.
Qeyri-məskun ərazilər müxtəlif coğrafi formalarda ola bilər: səhralar, buzlaqlar, yüksək dağlıq ərazilər, sıx meşələr, hətta insan fəaliyyəti nəticəsində tərk edilmiş yaşayış məntəqələri də qeyri-məskun hesab oluna bilər. Bu yerlər, insan müdaxiləsindən az təsirlənmiş və ya tamamilə təsirsiz qalmış olduğundan, bioloji müxtəliflik baxımından olduqca zəngin ola bilər. Ekoloji baxımdan əhəmiyyətlidirlər və tez-tez təbiətin qorunması üçün mühafizə olunan ərazilər kimi təyin olunurlar.
Qeyri-məskunluq anlayışı statik deyildir. Tarix boyu insanların məskunlaşma arealının genişlənməsi ilə bəzi ərazilər qeyri-məskunluq statusunu itirir, texnoloji inkişaflar isə əvvəllər əlçatmaz olan ərazilərin məskunlaşmasına şərait yaradır. Beləliklə, qeyri-məskunluq müəyyən bir zaman kəsiyində mövcud olan nisbi bir anlayışdır.
Sözün istifadə dairəsi coğrafiya, ekologiya, tarix, antropologiya və digər elmlərə şamil edilir. Məsələn, tarixi mənbələrdə qeyri-məskun ərazilərin təsviri, müəyyən dövrün yaşayış məntəqələrinin coğrafi yayılmasını və insan fəaliyyətinin təsirini göstərmək üçün istifadə olunur. Qeyri-məskun ərazilər haqqında məlumatlar müxtəlif elm sahələri üçün mühüm məlumat mənbəyi təşkil edir.