Qeyri-məlum sifəti, ərəb dilindən ("غير معلوم" - ğeyr-mə'lum) gəlmiş olub, bir şeyin məlum olmaması, bəlli olmaması, tanınmaması mənasını verir. Başqa sözlə, qeyri-məlum olan bir şey haqqında heç bir məlumatımız yoxdur, və ya mövcud məlumatlar kifayət deyil ki, onun haqqında dəqiq bir fikir yürüdə bilək. Bu, həm konkret obyekt və hadisələrə, həm də abstrakt anlayışlara tətbiq oluna bilər.
Qeyri-məlumluq həm obyektiv, həm də subyektiv səbəblərdən irəli gələ bilər. Obyektiv səbəblər, məsələn, tarixi sənədlərin itirilməsi, arxeoloji qazıntılarda lazımi məlumatların tapılmaması, elmi tədqiqatlarda hələ açılmamış sirrlər ola bilər. Subyektiv səbəblər isə məlumatın gizlədilməsi, əldə edilməsinin çətinliyi, araşdırmanın aparılmaması və ya kifayət qədər diqqət yetirilməməsi ilə əlaqədardır.
Qeyri-məlumluq çox zaman sirr və gizliliklə əlaqələndirilir. Məsələn, "qeyri-məlum obyekt" deyəndə adətən təbiəti tam aydın olmayan, elmi izahı tapılmayan bir hadisə nəzərdə tutulur. "Qeyri-məlum müəllif" isə əsərin müəllifinin kimliyi haqqında heç bir məlumatın olmamasını bildirir. Bu, əsərin anonim olması ilə eyni mənaya gəlmir, çünki anonimlik müəllifin adını bilərəkdən gizlətməyi, qeyri-məlumluq isə bilməməyi ifadə edir.
Qeyri-məlum sözü elm, tarix, ədəbiyyat, kriminologiya və digər sahələrdə geniş istifadə olunur. Bu söz həm də müəmmalı, açıqlanmamış, şübhəli mənalarını da özündə əks etdirir və oxucunun diqqətini açıq qalmış suallara yönəldir. Qeyri-məlumluq, hər şeydən əvvəl, araşdırma və tədqiqat üçün bir stimul, yeni kəşflərə aparan bir yol kimi də qəbul edilə bilər.