izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qeyri-əxlaqi sifəti, ərəb mənşəli bir sözdür və əxlaq normaları və qaydaları ilə uyğunsuzluğu, onlara zidd olan hərəkət, düşüncə və ya davranışı ifadə edir. Sadəcə "əxlaqsız" demək deyil, daha dəqiq olaraq, qəbul edilmiş etik və moral prinsiplərin pozulmasını, cəmiyyətin qəbul etdiyi davranış standartlarından kənara çıxmanı ifadə edir.

Qeyri-əxlaqi hərəkətlər müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər. Bu, birbaşa fiziki zərər verməkdən (məsələn, qətl, döymə) tutmuş, daha incə formalarda (məsələn, yalan danışmaq, oğurluq etmək, vədə pozmaq, haqsızlıq etmək, vicdansızlıq) özünü göstərən əməlləri əhatə edir. Həmçinin, qeyri-əxlaqi davranışlar şəxsi münasibətlərdə (xəyanət, aldatma), iş həyatında (rüşvət, korrupsiya), və ya ictimai həyatda (diskriminasiya, təhqir) özünü büruzə verə bilər. Əxlaqi prinsiplər mədəniyyətdən mədəniyyətə, dövrdən dövrə dəyişə bildiyindən, "qeyri-əxlaqi"nin tərifi də kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər.

Maraqlı bir məqam odur ki, qeyri-əxlaqi davranışın qiymətləndirilməsi subyektiv ola bilər. Yəni, müəyyən bir hərəkət bir cəmiyyət tərəfindən qeyri-əxlaqi kimi qəbul edilirsə, başqa bir cəmiyyətdə eyni hərəkət qəbul edilə bilər və ya fərqli qiymətləndirilə bilər. Buna görə də, qeyri-əxlaqi davranışları müəyyən edərkən, həmin davranışın baş verdiyi mədəni və sosial konteksi nəzərə almaq vacibdir. Beləliklə, "qeyri-əxlaqi" anlayışı mütləq deyil, nisbidir və tarixi və mədəni kontekstlə sıx bağlıdır.

Nəticə olaraq, "qeyri-əxlaqi" sözü, sadəcə əxlaq qaydalarına uyğun olmayan hərəkətləri ifadə etməklə kifayətlənməyib, həm də bu hərəkətlərin arxasındakı mənəvi və etik prinsipləri, onların cəmiyyətə və fərdə təsirlərini də nəzərə alan daha geniş bir anlayışı əhatə edir. Bu anlayışın dərinliyinə varmaq, həm fərdin özünü tanıması, həm də cəmiyyətin sağlam inkişafı üçün çox əhəmiyyətlidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz