Qeyd (ər. qayd - fikir, qayğı, narahatlıq mənasında) sözü Azərbaycan dilində əsasən fikri, qayğını, narahatçılığı və əndişəni ifadə etmək üçün işlənir. Sadəcə “fikir” demək deyil, daha çox bu fikrin mənfi bir konteksdə, narahatlıq və ya həyəcan doğuran bir halda olduğunu vurğulayır. Beləliklə, “qeyd” sözü sadəcə bir düşüncəni deyil, həmin düşüncənin yaradan psixoloji təsirini də əhatə edir.
Füzuli misalında olduğu kimi, “qeyd” sözü çox vaxt dərin bir narahatçılıq, hətta ümidsizliyi ifadə etmək üçün istifadə olunur. “Ah, bilməm neyləyim, qurtulmaq olmaz qeyddən” misrasında görüldüyü kimi, şair qeydin insanı ələ keçirən, ondan qurtulmaq mümkün olmayan bir hal olduğunu təsvir edir. Bu, qeydin sadəcə bir fikir deyil, insanın ruh halını əhəmiyyətli dərəcədə təsir edən bir vəziyyət olduğunu göstərir.
“Qeyd” sözünün maraqlı tərəflərindən biri də onun klassik ədəbiyyatda geniş istifadə olunmasıdır. Sözün kökü olan ərəb dilindəki mənası ilə Azərbaycan dilindəki istifadəsi arasında dərin bir əlaqə mövcuddur. Ədəbiyyatda qeyd daha çox lirik bir konteksdə, duyğuların ifadəsində rol oynayır və həmin duyğuların şiddətini və dərinliyini daha yaxşı çatdırır.
Müasir Azərbaycan dilində “qeyd” sözü daha az istifadə olunsa da, ədəbiyyatda və poetik dildə öz mövqeyini qoruyub saxlayır. Onun mənasının zənginliyi və ifadə etdiyi duyğuların dərinliyi bu sözün ədəbiyyatda daha geniş istifadə olunmasının əsas səbəblərindən biridir. Bu sözü başqa sözlərlə (məsələn, narahatlıq, əndişə) əvəz etmək həmin duyğuların tamamilə eyni şəkildə ifadə olunmasına imkan vermir.