Qazıqumuq (qaz. Къазыкъум): Dağıstan Respublikasında yaşayan, əsasən Dərbənd ətrafında məskunlaşmış etnik qrupun adıdır. Bu adın mənşəyi haqqında müxtəlif fikirlər mövcuddur. Bəzi tədqiqatçılar onu "Qazıqumuq" şəhərinin adından törədiyini irəli sürürlər. Şəhərin adı isə öz növbəsində, türkcə "qazı" (hakim, qazi) və "qumuq" (qumlu yer) sözlərindən təşkil oluna bilər, bu da ərazinin xüsusiyyətlərini və tarixi liderlərini əks etdirir. Başqa bir versiyaya görə, "qumuq" sözü əslində "kumuk" olub, qədim türk dillərindəki "qum" sözünün çoxluq halındandır.
Qazıqumuqlar, əsasən, dəniz səviyyəsindən 200-1000 metr yüksəklikdə yerləşən Dağıstanın düzənlik və dağətəyi ərazilərində yaşayırlar. Onların dilini Qumuk dili təşkil edir. Qumuk dili, Qıpçaq dilləri qrupuna aid olan Türkiyə dillərinə aiddir və digər türk dilləri ilə əlaqəlidir, lakin özünəməxsus xüsusiyyətlərə malikdir. Qazıqumuq mədəniyyəti zəngin və rəngarəngdir, ənənəvi sənətkarlıq, musiqi və rəqs ənənələri özünəməxsus xüsusiyyətlərlə seçilir.
Qazıqumuqların tarixi uzun və mürəkkəbdir. Əsrlər boyu müxtəlif imperiyaların təsiri altında qalmış, öz milli kimliyini və mədəniyyətini qoruyub saxlamaq üçün mübarizə aparmışlar. Bu mübarizənin izləri onların mədəniyyətində, dilində və ənənələrində əks olunmuşdur. Müasir dövrdə Qazıqumuqlar, Dağıstan Respublikasının etnik çeşidliliyinə böyük töhfə verən və öz özünəməxsusluğunu qoruyub saxlayan bir etnik qrup kimi mövcuddur.
Qazıqumuq etnik qrupuna aid olan şəxslərə qazıqumuq deyilir.