Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "qaysaqlanmış" sözü "qasnaqlanmış" kimi izah olunur. Lakin bu izah kifayət qədər geniş və dəqiq deyil. "Qaysaqlanmış" sözü daha çox kənd təsərrüfatı ilə bağlı olub, əkin sahəsinin şumlanması zamanı torpağın xüsusi bir şəkildə hazırlanması prosesini bildirir. Bu proses, adətən, qaysaq adlanan bir növ alət və ya torpaq yonma vasitəsi ilə yerinə yetirilir. Beləliklə, "qaysaqlanmış" torpaq, dərin şumlanmış, qaysaqla yaxşıca qarışdırılıb, hava ilə təmin olunmuş və əkin üçün tam hazır hala gətirilmiş torpaq deməkdir.
Misal olaraq, verdiyiniz cümlədəki "Payız günəşində parıldayan kotanlar qaysaqlanmış əkin yerinə bataraq, torpağı lay-lay şumlayaraq uzaqlaşdı" ifadəsi, kotanların torpağın dərinliklərinə qədər nüfuz edərək, onu qaysaqlanmış vəziyyətə gətirdiyini, yəni əkin üçün ideal hala saldığını göstərir. Torpağın "lay-lay" şumlanması isə onun havalanmasını və quruluşunun daha yaxşılaşmasını bildirir. Bu səbəbdən, "qaysaqlanmış" sözü sadəcə "qasnaqlanmış" deyil, daha ətraflı və kənd təsərrüfatı kontekstində daha mənalı bir ifadədir. Əslində, "qasnaqlanmış" daha ümumi bir termindir, "qaysaqlanmış" isə daha spesifik və təsviridir.
Maraqlı bir məqam da odur ki, "qaysaq" sözünün kökü və etimologiyası araşdırılaraq, sözün tarixi və coğrafi kontekstində daha ətraflı məlumat əldə edilə bilər. Bu, sözün mənasının daha tam və dəqiq başa düşülməsinə kömək edə bilər. Müxtəlif regionlarda istifadə olunan fərqli şumlama üsulları və alətləri ilə əlaqəli olaraq, "qaysaqlanmış" sözünün mənası da müəyyən fərqlər göstərə bilər.