izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qayrılmaq – məchul feili olub, əsasən metal əşyaların istehsal prosesini, onların emal olunmasını, hazırlanmasını və ya düzəldilməsini ifadə edir. Sadəcə “emal olunmaq”dan fərqli olaraq, “qayrılmaq” daha çox əmək və bacarıq tələb edən, forma və bədii dizayn əldə etmək məqsədilə aparılan bir prosesi nəzərdə tutur. Məsələn, "Heykəl tuncdan qayrılmışdır" cümləsində, sadəcə tuncun əriməsi və tökülməsi deyil, həm də onun incə işlənməsi, heykəlin formasının verilməsi, detalların əlavə olunması və s. proseslər nəzərdə tutulur.

Bu mənada “qayrılmaq” sözü, sadəcə materialın fiziki dəyişməsini deyil, onun sənət əsərinə çevrilməsini də əks etdirir. Beləliklə, "Qazan misdən qayrılmışdır" cümləsində də misin əriməsi, tökülməsi və sonra isə formaya salınması prosesi əks olunur. Bu proses sadəcə əritmə və tökülmə deyil, müəyyən forma və ölçülərin əldə edilməsi üçün ustalıq tələb edən bir işdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "qayrılmaq" sözü yalnız metallarla bağlı deyil, digər materialların da emalı üçün, xüsusilə də sənətkarlıqla əlaqəli prosesləri ifadə etmək üçün məcazi mənada da istifadə oluna bilər. Məsələn, "Toxuculuqda parça qayrılır" desək, parçanın toxunması, düzəldilməsi və hazırlanması prosesini nəzərdə tuta bilərik. Ancaq bu mənada istifadəsi daha az yayılmışdır.

Ümumi olaraq, "qayrılmaq" sözü Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının tərkib hissəsi olub, həm dəqiq, həm də ifadəli bir termin kimi sənətkarlıq və metal emalı proseslərini xarakterizə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz