Qaynaqlanma (qaynaqlanmaq felindən törəmiş isim): Bir şeyin qaynağı, əsasını, başlanğıcını təşkil edən amil, səbəb və ya hadisə. Başqa sözlə, bir hadisənin, vəziyyətin, ideyanın və ya hissin kökünə, mənşəyinə, əsl səbəbinə işarə edir. Bu, sadəcə bir "başlanğıc nöqtəsi" deyil, həm də həmin hadisənin inkişafını, formalaşmasını və xarakterini müəyyən edən əsas amildir.
Məsələn, bir çox ədəbi əsərin qaynaqlanmasında tarixi hadisələr, əfsanələr və ya müəllifin şəxsi təcrübələri rol oynaya bilər. Elmi bir kəşfin qaynaqlanmasında isə illərlə davam edən araşdırmalar, müşahidələr və düşüncələr dayanır. Hətta gündəlik həyatımızda qarşılaşdığımız bir çox problemin qaynaqlanmasını araşdırdıqda, onun arxasında gizlənən əsas səbəbləri aşkara çıxarmaq mümkündür.
Qaynaqlanma anlayışı, hadisələrin səthi təsvirindən daha dərinə, onların əsas səbəblərinə və inkişaf dinamikasına nüfuz etməyə imkan verir. Bu, yalnız bir hadisənin necə baş verdiyini deyil, həm də niyə baş verdiyini anlamaq üçün vacib bir vasitədir. Ona görə də, qaynaqlanma sözü elmi tədqiqatlarda, tarixi araşdırmalarda, ədəbiyyatşünaslıqda və hətta gündəlik düşüncə proseslərində mühüm rol oynayır.
Qaynaqlanma həm də müəyyən bir mövzunun, ideyanın və ya hissin mənşəyini və inkişafını izah edərkən istifadə olunan bir termindir. Bu, bir hadisənin təkcə başlanğıcını deyil, eyni zamanda onun zaman içindəki transformasiyasını və nəticələrini də əhatə edir. Beləliklə, qaynaqlanma təkcə bir başlanğıc deyil, həm də bir inkişaf prosesinin izahıdır.