Qavaldaş (qav + daş) – Qobustanın qədim daş dövrü mədəniyyətinə aid, yastı əhəngdaşlarından düzəldilmiş iki abidəvi daşdan hər biri. Bu daşlar sadəcə təbii formasiyalar deyil, həm də insanların tarixi ilə sıx bağlı unikal mədəniyyət nümunələridir. Onların düzəldilmə üsulu və forma xüsusiyyətləri qədim insanın daş emalındakı ustalığını və estetik duyğularını əks etdirir.
Qavaldaşların ən maraqlı xüsusiyyətlərindən biri də onlardan musiqi aləti kimi istifadə olunmasıdır. Qobustan ərazisində aparılan arxeoloji tədqiqatlar göstərir ki, bu daşlar müxtəlif ölçülərdə və formalarda olub, dəyərləndirilərək səs çıxarmaq üçün istifadə edilmişdir. Bu istifadə, daş dövrü insanının musiqiyə olan marağını, musiqi alətlərinin inkişafındakı ilk addımları və səs-küy vasitəsilə ünsiyyət qurma formalarını göstərir. Beləcə, Qavaldaşlar yalnız arxeoloji əhəmiyyətə malik deyil, həm də insanlıq tarixində musiqinin inkişafında önəmli bir mərhələni təmsil edir.
Qavaldaşlar haqqında daha ətraflı məlumat əldə etmək üçün Qobustan Dövlət Tarix-Bədii Qoruğunun arxeoloji tapıntıları və elmi nəşrləri araşdırıla bilər. Bu abidələr Azərbaycanın mədəni irsinin ayrılmaz hissəsi olub, ölkəmizin zəngin tarixinin və qədim insanların həyat tərzinin öyrənilməsi baxımından böyük əhəmiyyətə malikdir. Onların qorunması və gələcək nəsillərə ötürülməsi vacibdir.