Qaşqal sözü, Azərbaycan dilinin zəngin suvarma sistemləri tarixindən qalan maraqlı bir termindir. Sadəcə "suyun ağzına qoyulan ağac parçası" olaraq izah etmək, onun əsl mahiyyətini tam əks etdirmir. Əslində qaşqal, xırman bağlandıqdan sonra, əkin sahələrinin suvarılması üçün xüsusi hazırlanmış bir vasitədir.
Xırmanın ətrafına çəkilən su kanallarından (əriyənlərdən) suyun tarlalara bərabər paylanması üçün istifadə olunur. Qaşqal, bir neçə yerdən deşilmiş və suya batırılmış ağac parçası olub, suyun axın sürətini tənzimləmək və paylanmasını bərabərləşdirmək funksiyasını yerinə yetirir. Deşiklərin ölçüləri və sayı suyun həcminə və tarlanın ehtiyacına uyğun olaraq təyin olunur.
Beləliklə, qaşqal sadəcə bir ağac parçası deyil, əcdadlarımızın suvarma sistemlərindəki ağıl və təcrübənin təcəssümüdür. Bu vasitənin istifadəsi, suyun səmərəli istifadəsinə və əkinçiliyin inkişafına böyük töhfə vermişdir. Qaşqal, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı tarixinin bir parçası olaraq, bu gün də bəzi regionlarda istifadə olunur və ənənəvi suvarma üsullarının canlı bir nümunəsidir.
Qeyd etmək lazımdır ki, qaşqalın forması və ölçüləri müxtəlif ola bilər və bu, əsasən su mənbəyinin xüsusiyyətlərindən və suvarılan ərazinin relyefindən asılıdır. Bu sadə, lakin effektiv vasitə, əsrlər boyu Azərbaycan kənd təsərrüfatının inkişafına öz töhfəsini vermişdir.