Qartmaqlanma: "Qartmaqlanmaq" felindən törəmiş isimdir. Əsasən Azərbaycan dilinin şivələrində və dialektlərində işlənən bu söz, bir şeyin ya da birinin qocalma prosesi, köhnəlməsi və ya tükənməsinə işarə edir. Sadəcə yaşlılaşma deyil, daha çox içəri və zahiri bir çürümə, funksiyalarını itirən bir sistemin geriləməsi mənasını da özündə ehtiva edir.
Qartmaqlanma, yalnız canlılar üçün deyil, həm də cansız əşyalar, sistemlər və ya anlayışlar üçün də istifadə oluna bilər. Məsələn, bir binanın qartmaqlanması onun köhnəlməsi, təmirə ehtiyac duyması kimi başa düşülə bilər. Eyni şəkildə, bir sistemin qartmaqlanması, onun effektivliyinin azalması, köhnəlmiş texnologiyaların istifadə olunması kimi təfsir edilə bilər. Bu mənada, qartmaqlanma sadəcə bir fiziki proses deyil, həm də funksional geriləməni əks etdirir.
Sözün leksik əhatəsi, sadə "qocalma" sözündən daha genişdir. "Qocalma" daha çox biyoloji bir prosesi ifadə edirsə, "qartmaqlanma" bu prosesin nəticəsini, yaradılmış əlavə problemləri və geriləməni daha qabarıq şəkildə ifadə edir. Məsələn, “qartmaqlanmış bir maşın” ifadəsi sadəcə yaşlı bir maşından daha çox, təmirə ehtiyacı olan, yaxşı işləməyən, hətta təhlükəli ola biləcək bir maşını təsəvvür etməyimizə səbəb olur.
Beləliklə, "qartmaqlanma" sözü Azərbaycan dilinin zənginliyinə və ifadə qabiliyyətinə misal olaraq, sadəcə yaşlanmanı deyil, həm də köhnəlmə, tükənmə, geriləmə və funksiyaların itirilməsi prosesini daha rəmzi və təsviri bir şəkildə ifadə etmək imkanı verir. Bu sözün istifadəsindəki kontekst, mənasını daha dəqiq anlamaqda böyük rol oynayır.