Qartmaq2 (f.): Bu feilin mənası sadəcə "bərkimək" və ya "sərtləşmək" deyil, daha çox bir materialın, cismin və ya hətta hissin öz əvvəlki elastikliyini, yumşaqlığını itirib möhkəmləşməsini, sərtləşməsini ifadə edir. Bərkimə prosesi zamanla baş verə bilər və ya ani bir təsir nəticəsində meydana çıxa bilər.
Məsələn, uzun müddət günəş altında qalmış gil qartmaqla sərtləşir və forma saxlayır. Ya da qaynar suda bişirilən yumurta ağının qartması, onun maye haldan bərk hala keçməsi kimi təsvir edilə bilər. Bu prosesdə maddənin daxili quruluşunda dəyişiklik baş verir və nəticədə onun mexaniki xüsusiyyətləri dəyişir. Yumşaq, əyilməyə meyilli bir material daha sərt, möhkəm və əyilməyə davamlı hala gəlir.
Qartmaq fiili yalnız fiziki prosesləri deyil, həm də bəzi metaforik mənaları da əhatə edir. Məsələn, "ürəyi qartdı" deyəndə bir insanın hisslərinin sərtləşməsi, duyğularının soyuması, təcrübələr nəticəsində sərt və həssaslığından məhrum halına gəlməsi nəzərdə tutulur. Bu halda qartma prosesi daxili, emosional bir dəyişikliyi təsvir edir.
Beləliklə, "qartmaq" fiili sadə bir bərkimə və sərtləşmə deyil, məna çalarlarının çoxluğunu özündə ehtiva edən zəngin bir söz olaraq müxtəlif kontekstlərdə istifadə oluna bilər. Həm fiziki, həm də metaforik mənalarda bu sözün tətbiqi çox genişdir.