Qartlamaq₂ fellinin Azərbaycan dilindəki mənası, sadəcə "bədəninin bir yerini bərk qaşımaq, dırnaqla qart-qart qaşımaq"dan daha çoxdur. Bu hərəkət sadəcə fiziki bir əməl deyil, həm də müəyyən bir emosional və ya fiziki vəziyyətin ifadəsidir.
Qartlamaq, dərinin qaşınması və ya narahatlığından qaynaqlana bilər. Bu qaşınma allergik reaksiya, həşərat sancması, dəridəki kiçik yaralar və ya digər dəri xəstəlikləri kimi müxtəlif səbəblərdən əmələ gələ bilər. Qartlama hərəkəti, bu narahatlığı aradan qaldırmaq və ya azaltmaq üçün edilən bir cəhddir. Bəzi hallarda, qartlama o qədər intensiv olur ki, dəri qanayır və ya hətta zədələnir.
Lakin qartlama hər zaman fiziki bir səbəbdən qaynaqlanmır. Stress, narahatlıq və ya əsəbilik kimi emosional vəziyyətlər də qartlama hərəkətinə səbəb ola bilər. Bu zaman qartlama, emosional gərginliyin fiziki bir ifadəsidir. İnsan özünü rahatlamaq, gərginliyi azaltmaq üçün istər-istəməz bədəninin müəyyən yerlərini qartlayır. Bu halda, qartlama həm də bir növ avtomatik özünü tənzimləmə mexanizmi kimi qəbul edilə bilər.
Onomatopoetik "qart-qart" sözü, bu hərəkətin səsini və intensivliyini dəqiq şəkildə təsvir edir. Bu səs, dırnağın dəriyə sürtülməsi zamanı yaranan xarakterik bir səsdir və qartlama hərəkətinin gücünü və tezliyini göstərir. Beləliklə, "qartlamaq" felinin mənası, həm fiziki əməli, həm də onun arxasındakı emosional və ya fiziki səbəbləri əhatə edir.
Nəticədə, "qartlamaq" sadə bir fel deyil, insan bədəninin və ruhunun qarşılıqlı əlaqəsini əks etdirən bir hərəkətdir. Onun mənasını anlamaq, insan davranışını və emosional vəziyyətlərini daha yaxşı başa düşməyə kömək edir.