Qarovulxana – mühafizənin, qarovulun aparıldığı yer üçün inşa edilmiş bina, tikili, post və ya qurğu. Lüğətlərdə sadəcə "qarovul üçün bina, budka və s." kimi izah olunsa da, qarovulxananın forması, ölçüsü və təyinatı mühafizə olunan obyektə, əraziyə və dövrə görə ciddi şəkildə dəyişə bilir. Tarix boyu qarovulxanalar müxtəlif materiallardan – ağacdan, daşdan, kərpicdən, metaldan – inşa edilib və həm sadə, kiçik budkalar, həm də möhtəşəm, müdafiə qabiliyyəti yüksək qalalar şəklində mövcud olub.
Qarovulxananın əsas məqsədi qarovulçulara hava şəraitindən və təhlükəli amillərdən qorunma təmin etmək, həmçinin müşahidə imkanlarını genişləndirməkdir. Bu, sərhəd bölgələrindəki kiçik postlardan tutmuş, əhəmiyyətli obyektləri (saraylar, hərbi qərargahlar, sənaye müəssisələri) qoruyan nəhəng qalalar və ya komplekslərə qədər geniş miqyasda özünü göstərir. Qarovulxananın dizaynı, avadanlığı və yerləşdiyi məkan onun strateji əhəmiyyətini və mühafizənin səviyyəsini əks etdirir.
Verilən nümunədə ("Bu halda qarovulxanaları yoxlamaq üçün gələn Fəxrəddin dörd nəfər yavəri ilə bərabər qarovulxanaya girdi") qarovulxana, görünür, hərbi bir quruluşun daxilində yerləşən, mühafizənin idarə olunduğu və yoxlamaların aparıldığı bir məntəqə kimi təsvir edilir. Burada qarovulxananın ölçüsü və görünüşü haqqında ətraflı məlumat verilməsə də, mətnin kontekstindən onun nisbətən böyük və yəqin ki, bir neçə qarovul postunu əhatə edən bir bina olduğu nəzərə çarpır.
Beləliklə, "qarovulxana" sözü sadə bir mənadan daha geniş bir kontekstdə, həm fiziki bir qurğu, həm də mühafizə və təhlükəsizlik konsepsiyasının bir simvolu kimi başa düşülməlidir.