Qarıçqay (Passer montanus) Azərbaycan dilində əsasən köhnə mənbələrdə rast gəlinən bir quş adıdır. Müasir ornitoloji təsnifatda bu adın təpə sərçəsi və ya boz sərçə kimi daha dəqiq təyin olunması məqsədəuyğundur. Sərçədən azca böyük olmasına baxmayaraq, ümumi görünüşü ilə sərçələrlə yaxın qohumluq əlaqəsinə malikdir. Boyu təxminən 14 santimetrə çatan bu quş, boz rəngli lələkləri, qara yanaq ləkələri və qırmızımtıl-qonur başı ilə seçilir.
Qarıçqayın əsasən kənd yerlərində, bağlarda, parklarda və meşə kənarlarında yaşadığı müşahidə olunmuşdur. Onlar daha çox sürülər halında yaşamağa üstünlük verirlər və qida axtarışı zamanı yerə enərək toxum, giləmeyvə və həşəratlarla qidalanırlar. Sərçələrə nisbətən daha az insana yaxın yaşamağa meyllidirlər.
Ədəbiyyatda qarıçqay haqqında məlumat az olsa da, "Xuyu məlaikə, özü pərinaz; Cilvəsi qarıçqay, cıqqası şahbaz" misalında olduğu kimi, poetik təsvirlərdə quşun zərifliyi və gözəlliyi ilə bağlı metaforik ifadələrə rast gəlinir. Bu misal, quşun görünüşünün ziddiyyətli gözəllik təsvirində necə istifadə olunduğunu göstərir. Bir tərəfdən "məlaikə" və "pərinaz" kimi müqəddəs və gözəlliklə əlaqələndirilən obrazlar, digər tərəfdən isə adi bir quş olan qarıçqayın müqayisə edilməsi oxucuya fərqli duyğular yaşadır.
Beləliklə, qarıçqay sadəcə bir quş adı deyil, həm də ədəbiyyatda istifadə olunan, səciyyəvi xüsusiyyətlərini əks etdirən və məcazi mənalar daşıyan bir termindir.