Qarğadili: Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan "qarğadili" sözü, əslində, gizli, anlaşıqlı bir ünsiyyət forması üçün işlədilən ifadədir. Yalnız məhdud bir qrup insan tərəfindən başa düşülən, qapalı və şərti bir dil olaraq tərif edə bilərik. Bu dil, üzvləri arasında müəyyən bir razılaşma və ya sirr paylaşımını ifadə edir; xarici şəxslər üçün isə tamamilə anlaşılmazdır.
Qarğadili, sözün əsl mənasında, qarğaların səslərinə bənzəməyən bir dil deyil. Əksinə, ortaq bir kod, əlamət və ya simvollar sisteminə əsaslanan bir ünsiyyət üsuludur. Bu kod, şifrəli ifadələr, xüsusi jestlər, qeyri-adi səs birləşmələri və ya hətta başqa dillərdən götürülmüş, dəyişdirilmiş sözlərdən ibarət ola bilər. Qarğadilinin məqsədi, məlumatın üçüncü şəxslərdən gizlədilməsidir. Bu dil, gizli cəmiyyətlər, dostlararası şifrələr, uşaq oyunları və ya hətta casusluq kimi müxtəlif kontekstlərdə istifadə oluna bilər.
Misal üçün, mətnimizdə qeyd edildiyi kimi: "Mən ondan söz soruşuram, o mənə qarğadili danışır" cüməsi, söhbət əşyasının başqa kəslərdən gizlədilməsinə, yalnız danışan və dinləyən arasında anlaşılan məlumat mübadiləsinə işarə edir. Bu, qarğadilinin əsas mahiyyətini – qapalı, məhdud dairədə istifadə olunan, ancaq bu dairənin üzvləri üçün aydın olan bir ünsiyyət dili olmasını daha yaxşı əks etdirir.
Beləliklə, qarğadili, sadəcə "heç kəsin anlamadığı dil" deyil, əksinə, məqsədyönlü şəkildə yaradılmış, məhdud bir qrup üçün anlaşılan gizli bir dildir. Bu dilin varlığı, insanların ünsiyyət və gizlilik ehtiyaclarının mürəkkəbliyini və yaratıcılığını göstərir.