Qaratəhər sifəti, əşyanın rənginin tam qara olmamasına, lakin qaranlığı əks etdirən bir çalar daşımasına işarə edir. Tam qara deyil, amma qara rəngə meylli, qaramtıl bir görünüşü ifadə edir. Bu, "qara" rənginin bir az "səpələnmiş", "zəiflədilmiş" versiyası kimi təsəvvür oluna bilər. Qaratəhər rəng, qaranlıq və tutqunluq hissi oyadır, parlaqlıqdan və canlılıqdan məhrumdur.
Qaratəhər sözünün ifadə etdiyi rəng tonu, işıqlandırmadan və baxış bucağından asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, qaratəhər saçlar, günəş işığında bir qədər qəhvəyi və ya tünd şabalıdı görünə bilər, lakin kölgədə daha qara və tutqun görünür. Bu, sözün ifadə etdiyi nisbiliyi və dəyişkənliyi vurğulayır.
Qaratəhər, sadəcə rəngi deyil, həm də ümumi bir atmosferi, əhvalı ifadə edə bilər. Məsələn, "qaratəhər bir gün" ifadəsi, günün tutqun, buludlu, qaranlıq bir havasını təsvir edir. Bu mənada, qaratəhər sözü daha geniş bir məcazi məna da daşıyır.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "qara" və "təhər" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görərik. "Təhər" kifayət qədər deyil, az miqdarda deməkdir. Beləliklə, qaratəhər sözü "az qara", "qaranlığın bir qismi" mənasını da özündə ehtiva edir. Bu da sözün mənasının incəliklərini daha aydın şəkildə göstərir.