Qaranqu sözü Azərbaycan dilinin qədim söz ehtiyatından qalmış, "qaranlıq" sözünün köhnəlmiş bir formasıdır. Müasir dil istifadəsində nadir hallarda rast gəlinən bu söz, ədəbiyyatda, xüsusilə də klassik ədəbiyyat nümunələrində daha çox işlədilir. "Qaranlıq" sözü ilə sinonim olsa da, "qaranqu" daha köklü, daha təsirli və obrazlı bir ifadədir. Ənənəvi Azərbaycan poeziyasında, qaranlıq gecənin, qaranlıq bir yerin və ya bəzən də hüzünlü, kədərli bir durumun təsvirində istifadə olunur.
Misal olaraq, verilən şeir parçasında "Saçın qaranqusundan yüzün nuri göründü" misrasında qaranqu, qaranlıq saçların arasından görünən parlaq, nurlu bir üzün təzadını vurğulayır. Bu təzad, şeirin əsas ideyasını, obrazın daxili gözəlliyini daha da önə çıxarır. Beləliklə, "qaranqu" sadəcə "qaranlıq" mənasını vermir, eyni zamanda daha zəngin mənalar daşıyır; sirli, gizli, dərin bir qaranlığı, həmin qaranlıq içərisində gizlənən nuru və nəhayət, həmin nurun zahirə çıxmasını ifadə edir.
Bir başqa nüans olaraq, "qaranqu" sözünün "qaranlıq"dan fərqli olaraq, daha çox metaforik istifadə edildiyini də qeyd etmək lazımdır. Bu, şeir və ədəbiyyatda bədii təsvir vasitəsi kimi daha geniş imkanlar açır. "Hər qanda şam olursa, ardınca sübhdəmdir" misrasında isə "qaranqu" sözü birbaşa işlənməsə də, şeirin ümumi atmosferinə uyğun olaraq, qaranlığın qısa müddətli olması və səhər sübhün gəlişini təmsil edən bir simvolik yük daşıyır. Qaranlığın ardından gələn nur, ümid, yeni bir günün təcəssümüdür.
Yekun olaraq, "qaranqu" sözü sadəcə bir leksik vahid deyil, Azərbaycan dilinin zənginliyini və tarixini əks etdirən, qədim ədəbiyyatımızın koloritini özündə əks etdirən, poetik ifadələrdə daha təsirli və obrazlı bir söz seçimi olaraq qalır.