Qaraquzey sözü, Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında yüksək bir binanın və ya hündür bir təpənin, dağın arxasında qalan, günəş işığından məhrum, kölgəli və nəmli torpaq sahəsini ifadə edir. Bu termin sadəcə coğrafi bir təsvir deyil, həm də ətraf mühitin xüsusiyyətlərini, mikroiqlimini əks etdirən poetik bir ifadədir.
Qaraquzey, günəşin nadir hallarda çatdığı, sərin və rütubətli bir mühit təşkil edir. Bu səbəbdən bitki örtüyü, günəş işığına daha çox ehtiyac duyan açıq sahələrdən fərqli olaraq, kölgəsevər bitkilərlə zəngindir. Torpağın rəngi, günəş şüalarından məhrumluq səbəbindən, adətən qaranlıq, qəhvəyi və ya boz rəng çalarlarında olur, bu da sözün özündə əks olunur.
Qaraquzeyin mənası yalnız coğrafi mövqeyi ilə məhdudlaşmır. O, həm də gizlilik, sərinlik, sakitlik kimi assosiasiyaları da özündə ehtiva edir. Ədəbiyyatda, xüsusən də xalq ədəbiyyatında, qaraquzey tez-tez sirr, məxfilik və ya gizli görüş yerləri ilə əlaqələndirilir. Bu, günəşin az düşdüyü, gözlərdən uzaq olan bu yerlərin yaratdığı məxfi atmosferlə bağlıdır.
Beləliklə, Qaraquzey sözü sadəcə bir coğrafi termin deyil, həm də ətraf mühitin xüsusiyyətlərini, mikroiqlimini və hətta mədəni-tarixi assosiasiyaları özündə əks etdirən zəngin bir semantik yük daşıyan ifadədir.