izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qaradalaq sözü Azərbaycan dilində, əsasən şifahi nitqdə işlənən, rəngkar və təsirli bir ifadədir. "Qaradalaq etmək" deyimi, bir kəsin digərini fiziki və ya mənəvi olaraq tamamilə məğlub etməsini, əldən salmasını, üzməsini ifadə edir. Bu, sadəcə məğlubiyyətdən daha çox, rəqibin tamamilə aciz vəziyyətə düşməsini, hər hansı bir müqavimət göstərmək qabiliyyətini itirməsini bildirir.

Misal olaraq verilən "Bu vuruşmada Nəbi Haqverdi yüzbaşını qovub qaradalaq etdi" cümləsində Nəbi Haqverdinin rəqibini yalnız məğlub etmədiyini, həm də onu tamamilə aciz vəziyyətə saldığını, mübarizə davam etdirməyə imkan vermədiyini görürük. Bu, rəqibin həm fiziki, həm də psixoloji cəhətdən tamamilə məhv edilməsini, özünə gəlməsinin uzun müddət alacağını ifadə edir.

Sözün "qara" hissəsi məğlubiyyətin qaranlıq, ümidsiz, qaçılmaz olduğunu, "dalaq" hissəsi isə rəqibin iflic olmasını, hərəkət qabiliyyətini itirməsini, tam olaraq sarsıldıqını ifadə edir. Beləliklə, "qaradalaq etmək" deyimi, sadəcə bir məğlubiyyəti deyil, rəqibin həm fiziki, həm də mənəvi olaraq tamamilə təslim olmasını, qüvvə və iradəsini itirməsini ifadə edən güclü, obrazlı bir metaforadır. Bu ifadənin dilə gətirdiyi məğlubiyyət həddindən artıq qəti və tamdır.

Ədəbiyyatda və xalq yaradıcılığında bu ifadənin daha geniş istifadə olunması, onun ifadə gücünün və təsirliliyinin təsdiqidir. "Qaradalaq etmək" deyimi, qələbənin təkcə rəqibin məğlubiyyəti deyil, həm də onun tamamilə əzilməsi, qüvvəsinin tamamilə sınması mənasını daşıyır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz