izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qapsımaq feli, əsasən qüvvə və ya təhdid vasitəsilə bir şeyə yiyələnmək, onu zorla ələ keçirmək, zəbt etmək mənasını verir. Bu, sadəcə bir əşyanın deyil, həm də bir yerin, bir ərazinin, hətta bir qrup insanın zorla ələ keçirilməsini ifadə edə bilər. Məsələn, "Qapsayıblar yetimlərin obasını" cümləsində olduğu kimi, bir qrup insanın yaşayış yerinin zorla ələ keçirilməsi təsvir olunur.

Qapsımaq sözü, "qapmaq" felindən törəmiş olub, ona daha güclü və təhdidkar bir çalar əlavə edir. Sadəcə əlinə almaq deyil, bəzən müqavimətə qarşı güc tətbiq etməyi, hüquqsuzluq yolu ilə ələ keçirməyi ifadə edir. Belə ki, "qapmaq" daha neytral bir fiil olarkən, "qapsımaq" hərəkətin zorakılıq, haqsızlıq və ya qanunsuzluq elementləri ehtiva etdiyini vurğulayır.

Sözün ikinci mənası olaraq, qəfil və gözlənilməz bir şəkildə tutmaq, əlçatmaz bir şeyi ələ keçirmək mənası da nəzərdə tutula bilər. Bu mənada, "qapsımaq" daha çox bacarıq və sürət tələb edən bir hərəkəti ifadə edir. Misal olaraq, bir fürsətin, bir imkanın qəfil yaranmasını və onu qaçırmamağı ifadə etmək üçün istifadə oluna bilər.

"Ev sahibin qovar zor olsa qonaq" misalında isə, qapsımaq fiilinin daha çox məcburiyyət və məcbur edilmə elementi önə çıxır. Qonaq, öz istəyi ilə deyil, ev sahibinin zorlaması nəticəsində orada qalır. Beləliklə, qapsımaq fiili, həm fiziki, həm də məcburi bir hərəkəti ifadə edə bilir.

Ümumi olaraq, "qapsımaq" feli, sadə "qapmaq" felindən daha geniş bir məna spektrinə malik olub, həm zorakılıq, həm də bacarıq, həm haqsızlıq, həm də məcburiyyət elementlərini ehtiva edə bilər. Kontekstə görə mənası dəyişən bu ifadənin ədəbiyyatda və gündəlik dilədə fərqli şəkillərdə istifadə olunduğunu görə bilərik.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz