izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qapazaltı sözü Azərbaycan dilində aciz, məzlum, hüquqsuz və hər kəs tərəfindən təhqir edilən, incidilən şəxsi ifadə edir. Bu söz, köhnə, qapalı və təhlükəsiz yerlərin simvolik təsvirindən yaranmış bir metaforadır. Qapaz, qapalı bir yer, bir sığınacaq məkanı təmsil edirsə də, "qapazaltı" ifadəsi bu sığınacağın təhlükəsizliyindən məhrum olan, əksinə, orada himayəsiz qalan və hər tərəfdən təhdid altında olan bir vəziyyəti ifadə edir.

Sözün mənasında acizlik, məzlumluq və hüquqsuzluq ön plana çıxır. Qapazaltı olan şəxs, özünü müdafiə etmək gücündən məhrumdur, haqqını tələb etmək imkanına malik deyil və ədalətsizliyin qurbanıdır. Bu, yalnız fiziki zəiflikdən deyil, həm də sosial, iqtisadi və siyasi cəhətdən zəiflikdən, habelə cəmiyyətin diqqətindən kənarda qalmaqdan irəli gələn bir vəziyyətdir.

"Qapazaltı" sözünün istifadəsi, müəyyən bir şəxsi deyil, daha çox bir sosial vəziyyəti, bir kateqoriyanı ifadə edir. Bu söz, cəmiyyətin zəif təbəqələrinin, marginal qrupların və ədalətsizliyə məruz qalanların ümumi vəziyyətini təsvir etmək üçün işlədilir. Beləliklə, sözün əhatə dairəsi yalnız fərdi deyil, həm də ictimai bir mənaya malikdir.

Maraqlı bir məqam odur ki, "qapazaltı" sözü, sərt və bir qədər qara humorlu bir ifadədir. O, həm təəssüf, həm də qınama ifadə edir. Aciz vəziyyətdə olanın vəziyyətini ifadə etməklə yanaşı, eyni zamanda bu vəziyyətin yaradılmasında günahkar olanlara da dolayısı ilə işarə edir. Bu baxımdan, söz sadə bir təsvirdən daha çox, ictimai bir şikayət və qınaq ifadəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz