Qanısoyuqluq, insanlarla emosional əlaqə qurmaqda çətinlik çəkmək, onlardan uzaqlaşmaq və ya onlara qarşı soyuq, laqeyd münasibət nümayiş etdirmək kimi təyin oluna bilər. Bu, sadəcə olaraq yovuşmamaq və ya adamlardan qaçmaqdan daha geniş bir anlayışı əhatə edir. Qanısoyuq insanın əsas xüsusiyyəti duyğularını ifadə etməkdə, digərlərinə qarşı empatiya göstərməkdə və sosial əlaqələr qurmaqda çətinlik çəkməsidir.
Bu xüsusiyyət fərqli səviyyələrdə özünü göstərə bilər. Bəzi hallarda, qanısoyuqluq sosial qorxunun və ya sosial bacarıqların çatışmazlığının nəticəsi ola bilər. İnsanlar öz duyğularını ifadə etməkdən qorxduqları üçün və ya digərlərinin reaksiyalarından qorxduqları üçün özünü təcrid edə bilərlər. Başqa hallarda isə, qanısoyuqluq daha dərindən kök salmış bir problem ola bilər, məsələn, psixoloji bir pozuntunun əlaməti kimi özünü göstərə bilər.
Qanısoyuqluğun səbəbləri müxtəlif ola bilər: genetik meyllilik, uşaqlıq dövründə yaşanmış travmalar, psixoloji xəstəliklər və ya sosial təcrübələrin olmaması. Maraqlıdır ki, bəzi insanlar qanısoyuqluğunu bir müdafiə mexanizmi kimi inkişaf etdirir və həyatın çətinliklərinə qarşı özünü qorumaq üçün emosional uzaqlaşmanı seçirlər. Ancaq bu, uzunmüddətli perspektivdə sosial izolyasiyaya, tənha bir həyata və mənfi psixoloji təsirlərə səbəb ola bilər.
Qanısoyuqluğun müalicəsi fərdin konkret vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir. Psixoterapiya, xüsusilə də sosial bacarıqların inkişafı və duyğu tənzimləməsi üzrə terapiya, qanısoyuqluğun aradan qaldırılması üçün effektiv üsullardan biridir. Bəzi hallarda, dərman müalicəsi də kömək edə bilər. Əgər siz və ya tanıdığınız biri qanısoyuqluqdan əziyyət çəkir, peşəkar kömək almaq çox vacibdir.