Qambuziya (Gambusia) – şirin su hövzələrində, xüsusilə gölməçələrdə yaşayan, olduqca kiçik ölçülü bir balıq cinsidir. İspan dilindən gələn adı ("Qambuziya") özünün əsasən malyariya və digər xəstəlik törədən ağcaqanad sürfələrini məhv etmək məqsədilə istifadə olunması ilə bağlıdır. Bu kiçik, lakin ekoloji baxımdan mühüm balıqlar bioloji nəzarət üsulunun parlaq nümunəsidir.
Qambuziyaların ağcaqanad sürfələri ilə qidalanma vərdişi onları insan sağlamlığı üçün çox əhəmiyyətli edir. Malariyanın yayılmasının qarşısını almaq üçün, xüsusilə tropik və subtropik ərazilərdə, şirin su gölməçələrinə, bataqlıqlara və digər durğun su hövzələrinə buraxılırlar. Onlar ağcaqanad sürfələrini effektiv şəkildə yeyərək, bu xəstəliklərin yayılmasının qarşısını almağa kömək edirlər. Bu səbəbdən, Qambuziyaların ətraf mühitin mühafizəsi və insan sağlamlığının qorunması üçün böyük əhəmiyyəti vardır.
Lakin, Qambuziyaların ətraf mühitə potensial mənfi təsirləri də mövcuddur. Bəzi ərazilərdə onlar invaziv növ olaraq qəbul edilir, yerli balıq populyasiyalarına təhlükə yaradırlar. Çünki olduqca çoxalma qabiliyyətinə malikdirlər və rəqiblərini sıxışdıraraq, yerli ekosistemlərin tarazlığını pozacaq qədər çoxala bilirlər. Bu səbəbdən, Qambuziyaların ətraf mühitə buraxılması diqqətlə planlaşdırılmalı və nəzarət altında aparılmalıdır.
Qısacası, Qambuziya, kiçik ölçüsünə baxmayaraq, həm faydalı, həm də potensial olaraq zərərli ola bilən maraqlı bir balıq cinsidir. Onların bioloji nəzarət vasitəsi kimi effektivliyi, eyni zamanda invaziv növ kimi potensial təhlükəsi, onların ətraf mühitə təsirinin hərtərəfli araşdırılmasının vacibliyini vurğulayır.