Qalvanometr (ital. Galvani + yun. metron - ölçü) elektrik mühəndisliyində zəif elektrik cərəyanlarını ölçmək üçün istifadə olunan həssas bir cihazdır. Adını XVIII əsr İtalyan alimi Luici Qalvaninin şərəfinə daşıyır. Qalvani heyvan toxumalarında elektrik hadisələrinin mövcudluğunu aşkar etmiş və bu kəşf qalvanizmin əsasını qoymuşdur. Qalvanometrin əsas iş prinsipi, cərəyanın yaratdığı maqnit sahəsinin bir maqnit iynəsinə və ya güzgüyə təsir etməsinə əsaslanır. Bu təsir nəticəsində iynə və ya güzgü hərəkət edir və bu hərəkət ölçülən cərəyanın intensivliyi ilə mütənasib olur.
Qalvanometrlər müxtəlif növlərdə mövcuddur. Ən sadə növlərindən biri maqnit iynəli qalvanometrdir. Bu cihazda nazik bir maqnit iynəsi bir tel bobininin mərkəzində asılır. Cərəyan bobindən keçdikdə, yaradılan maqnit sahəsi iynəyə təsir edir və onu yönəldir. İynənin sapması cərəyanın şiddətini göstərir. Daha həssas ölçmələr üçün isə güzgülü qalvanometrlər istifadə olunur. Bu qurğularda, bobinin hərəkəti bir güzgüyə ötürülür və güzgüdən əks olunan işıq şüasının sapması cərəyanın dəyərini göstərir. Bu üsul çox kiçik cərəyanları da ölçməyə imkan verir.
Qalvanometrlərin tətbiq sahələri olduqca genişdir. Elektrik dövrələrindəki zəif cərəyanları aşkar etməkdən tutmuş, fiziki və kimyəvi tədqiqatlarda həssas ölçmələr aparmaqda da geniş istifadə olunur. Müasir texnologiyalarda daha mükəmməl cihazlar olsa da, qalvanometr öz əhəmiyyətini hələ də qoruyub saxlayır, xüsusilə təhsil məqsədləri və bəzi xüsusi ölçmələr üçün əvəzolunmaz bir vasitədir.
Qısaca olaraq, qalvanometr zəif elektrik cərəyanlarının dəqiq ölçülməsini təmin edən tarixi əhəmiyyətli və hələ də istifadə olunan mühüm bir elektrik cihazıdır. Onun inkişafı elektrik ölçmə texnologiyasının inkişafında mühüm rol oynamışdır.