izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qalmaq felinin Azərbaycan dilindəki əsas mənası, bir nöqtədə, vəziyyətdə və ya halda dəyişmədən durmaq, yerini dəyişməmək, hərəkət etməməkdir. Bu, həm fiziki, həm də məcazi mənada baş verə bilər. Məsələn, "Hamı getdi, o qaldı" cümləsində fiziki qalmaqdan, yəni hərəkətsiz qalmaqdan söhbət gedirsə, "Qışda kənddə qalmaq" cümləsində daha çox müəyyən bir ərazidə, yaxud vəziyyətdə (qışda kənddə) müəyyən müddət ərzində olmaq fikri üstünlük təşkil edir.

Lakin "qalmaq" felinin mənası bununla məhdudlaşmır. O, müxtəlif kontekstlərdə daha geniş və dərin mənalar da kəsb edə bilər. Məsələn, bir hadisənin təsiri altında qalmaq, yəni o hadisənin təsirindən çıxmamaq, onunla barışmamaq və ya onu unutmamaq mənasında da işlənə bilər. "O, hadisənin şokundan uzun müddət qaldı" cümləsində olduğu kimi. Belə hallarda "qalmaq" fəaliyyətsizliyi deyil, əksinə, psixoloji və ya emosional vəziyyəti ifadə edir.

Bundan əlavə, "qalmaq" felinin məcazi mənaları da var. Məsələn, "problemin qalması", "məsələnin qalması", "sirrin qalması" ifadələrində "qalmaq" həll olunmamış, açıq qalmış vəziyyəti ifadə edir. Yaxud "evdə qalmaq" ifadəsi sadəcə bir yerdə olmağı deyil, həm də evdə oturmayı, ev işləri ilə məşğul olmağı, evdə istirahət etməyi bildirə bilər. Bu, kontekstdən asılı olaraq dəyişir.

Nəticə olaraq, "qalmaq" felinin mənası statik bir vəziyyətdən kənara çıxaraq, həm fiziki, həm də məcazi, həm statik, həm də dinamik vəziyyətləri əhatə edir. Onun dəqiq mənası yalnız cümlənin kontekstindən aydın olur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz