izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qalibanə (ər. qalib və fars. …anə) zərfi olub, "qalib sifəti ilə", "qalib kimi", "qaliblərə yaraşan bir tərzdə" mənalarını ifadə edir. Bu söz, əsasən qələbənin şərəfini, gücünü, əzəmətini və ya qalibin davranışını, hərəkətini təsvir etmək üçün işlədilir. Sadəcə qalib olmağı deyil, həm də bu qələbənin necə əldə olunduğunu, qalibin nə dərəcədə üstün olduğunu vurğulayır.

Qalibanə sözü, sadəcə bir hərəkətin və ya davranışın təsviri deyil, eyni zamanda, bir hiss-həyəcanın, bir ruh halının da ifadəsidir. Məsələn, "qalibanə yürüş" ifadəsi sadəcə irəli getməyi deyil, əminliklə, qürurla, şanlı bir şəkildə irəliləməyi bildirir. Qələbənin əzəməti, qalibin gücü və qüruru bu sözün tərkibində öz əksini tapır.

Ərəb mənşəli "qalib" sözünün fars dilindəki "-anə" şəkilçisi ilə birləşməsi nəticəsində yaranan "qalibanə" zərfi, Azərbaycan dilinə zənginlik qatmış, mətnlərə daha çox ifadəlilik və canlılıq gətirmişdir. Bu sözün istifadəsi, mətnə dramatiklik və ya əzəmətlilik əlavə edərək, oxucuya daha güclü təsir bağışlayır. Məsələn, "O, qalibanə təbəssümlə meydana çıxdı" cümləsində "qalibanə" zərfi təbəssümün sadə bir hərəkət olmadığını, arxasında qələbənin, gücün və əminliyin gizləndiyini göstərir.

Qısacası, "qalibanə" sözü yalnız bir leksik vahid deyil, eyni zamanda, bir mədəniyyət və dil tarixinin izini daşıyan, ədəbi dilin incəliklərini əks etdirən, mətnə dərinlik və ifadəlilik qatan zəngin bir ifadədir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz