Qalxışma sözü "qalxmaq" felindən törəmiş bir isimdir və əsasən bir şeyin və ya birinin yuxarı doğru hərəkət etməsini, yüksəlməsini, ucalmasını ifadə edir. Lakin mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilir.
Ən sadə mənası fiziki bir yüksəlişi ifadə edir: məsələn, dağın yamacından qalxışma, suyun səviyyəsinin qalxışması, günəşin qalxışması. Bu hallarda qalxışma konkret bir hərəkət və ya prosesi göstərir.
Lakin qalxışma sözü daha geniş mənada, ictimai, iqtisadi və ya siyasi sahələrdə baş verən inkişafı, yüksəlişi, tərəqqini də bildirə bilər. Məsələn, bir ölkənin iqtisadi qalxışması, bir xalqın milli oyanışı, ədəbiyyatda yeni bir məktəbin qalxışması kimi ifadələrdə qalxışma sözü əvvəlki vəziyyətdən daha yaxşı vəziyyətə doğru olan bir irəliləyişi, inkişafı ifadə edir. Bu zaman prosesin sürəti, miqyası və uzunluğu önəmli deyil, əsas olan müsbət istiqamətə doğru hərəkətdir.
Maraqlı bir tərəfi də ondan ibarətdir ki, qalxışma sözü bəzən bir hadisənin, prosesin qəfil və güclü başlanğıcını da ifadə edə bilər. Məsələn, "qəzəbin qalxışması", "etiraz dalğasının qalxışması" kimi ifadələr qəfil və güclü bir başlanğıcı, sürətlə inkişaf edən bir prosesi göstərir.
Beləliklə, "qalxışma" sözü sadəcə fiziki yüksəlmədən daha çox, müxtəlif sahələrdə baş verən müsbət inkişafı, tərəqqini, yüksəlişi əks etdirən çoxcəhətli bir termindir və onun mənası həmişə kontekstdən asılıdır.