Qaimməqam sözü ərəb mənşəli olub, Türkiyədə tarixən iki əsas mənada işlənmişdir. Birinci və daha geniş yayılmış mənası inzibati-idarəetmə sahəsində istifadə olunan qəza rəisi və ya bölgə hakimi mənasıdır. Bu, müəyyən bir qəza və ya bölgənin rəhbəri, ən yüksək yerli hakimiyyət nümayəndəsi olaraq qəbul edilirdi. Onun vəzifələri ərazinin idarə olunması, vergi yığılması, ədalət mühakiməsi və əmin-amanlığın təmin edilməsini əhatə edirdi. Bu mənada qaimməqam, həm inzibati, həm də məhkəmə səlahiyyətlərinə malik bir rəsmidir.
İkinci mənası isə daha az məlum olsa da, hərbi tarixdə öz əksini tapır. Köhnə Türkiyə hərbi sistemində qaimməqam rütbəsi, mayor rütbəsi ilə polkovnik rütbəsi arasında yer alırdı. Müasir hərbi terminologiyada buna podpolkovnik bərabər tutula bilər. Yəni, qaimməqam rütbəsində olan bir zabit, orta rütbəli zabit kadrosunda yer alırdı və müxtəlif hərbi əməliyyatlarda, birliklərin idarə olunmasında və ya əmr verilməsində əhəmiyyətli rol oynayırdı.
Beləliklə, qaimməqam sözü tarixi kontekstdən asılı olaraq, həm inzibati, həm də hərbi sahələri əhatə edən müxtəlif mənalarda istifadə olunan maraqlı bir termindir. Onun iki əsas mənası - qəza rəisi və podpolkovnik rütbəsi - sözün zəngin tarixi və semantik imkanlarını nümayiş etdirir.