izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Qaillik (ərəb. qavil – qəbul edən, inanmaq) sözü Azərbaycan dilində əsasən "inam, inanma, etiqad etmə" mənalarında işlənir. Lakin sadəcə "inanmaq"dan daha geniş bir mənaya malikdir. "Qaillik" sözü bir insana, fikrə, hadisəyə və ya ideyaya duyulan tam və sarsılmaz inamı, etimadı, həmçinin bu inamın nəticəsində ortaya çıxan əminliyi və təsdiqi ifadə edir. Sadəcə bir şeyi qəbul etməkdən daha çox, onun doğruluğuna tam şəkildə inanmaq, qəlbən qəbul etmək və bu inancı həyat tərzinə çevirmək mənasını da özündə ehtiva edir.

Cəlil Məmmədquluzadənin sitat gətirilən misalında olduğu kimi, "əgər mənim sözümə qailliyin olacaqsa" ifadəsi, danışanın sözlərinə tam inam, etimad və qəbulu ifadə edir. Yəni dinləyicinin sözlərə şübhəsiz inanacağına, onları qəbul edəcəyinə və əməl edəcəyinə olan güvən.

Qailliyin daha incə bir tərəfi də onun qəlbi bağlanmanı, mənəvi bağlılığı ifadə etməsidir. İnanmağın sadəcə intellektual bir proses olmadığı, həm də duyğu və hisslərlə bağlı bir hal olduğu nəzərə alınmalıdır. Qaillik, bu duyğusal bağlılığın, inancın dərinliyini və gücünü vurğulayır.

Müasir Azərbaycan dilində istifadə tezliyi az olsa da, "qaillik" sözü zəngin mənası ilə dilimizin sərvətlərindən biridir və ədəbi əsərlərdə dərin mənalar ifadə etmək üçün istifadə oluna bilər. Onun "inanmaq" sözündən fərqləndirən əsas xüsusiyyəti qəlb rahatlığını, sarsılmaz etimadı və tam qəbulu əks etdirməsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz