Qaçaqmalçı sözü, əsasən "qaçaqçı" sözünün sinonimi kimi istifadə olunur və qanunsuz ticarət, yəni dövlət tərəfindən qadağan edilmiş və ya xüsusi rüsumlardan yayınmaq məqsədilə gizli şəkildə idxal və ya ixrac edilən mallarla məşğul olan şəxsi ifadə edir. Lakin, "qaçaqmalçı" sözü daha geniş məna daşıyaraq, yalnız malların deyil, həmçinin insanların və ya digər qadağan olunmuş əşyaların qanunsuz şəkildə ölkə sərhədlərindən keçirilməsində iştirak edənləri də əhatə edir. Bu mənada, "qaçaqmalçı" sözü "qaçaqçı" sözündən daha geniş bir kontekstdə istifadə oluna bilər və daha mürəkkəb cinayət əməllərini ifadə edə bilər.
Misal olaraq, verilməkdə olan sitatda, "qaçaqmalçı Məşədi Cavadın qızını istədi" ifadəsi, Məşədi Cavadın qızının əli üçün müraciət edən şəxsin sadəcə "qaçaqçı" adlandırılmasından daha çox, daha mürəkkəb, qanunsuz fəaliyyətlərlə məşğul olan biri olduğunu, beləliklə də sosial cəhətdən qəbul edilməyən bir şəxs olduğunu vurğulayır. Bu, "qaçaqmalçı" sözünün sadəcə qanunsuzluq elementini deyil, həm də bu qanunsuzluğun miqyasını və ciddiliyini ifadə etmək üçün istifadə olunduğunu göstərir.
Tarixən qaçaqmalçılıq, həm sərhəd nəzarətinin zəif olduğu dövrlərdə, həm də yüksək vergilərin olduğu dövrlərdə geniş yayılıb. Bu fəaliyyət, dövlət büdcəsinə ziyan vurmaqla yanaşı, iqtisadiyyata da mənfi təsir göstərir, rəqabəti pozur və qanunsuz əməllərin artmasına səbəb olur. Qaçaqmalçılıqla mübarizə, dövlətlər üçün həmişə aktuallığını qoruyan bir məsələ olaraq qalır.
Beləliklə, "qaçaqmalçı" sözü, sadəcə "qaçaqçı" sözünün sinonimi olmaqdan daha çox, qanunsuz fəaliyyətin miqyasını, təhlükəsini və sosial qəbul olunmayan xarakterini ifadə edən bir termindir. Bu sözün istifadəsi, mətnə müəyyən bir emosional rəng və məna əlavə edir.