Q hərfi Azərbaycan əlifbasının on yeddinci hərfidir. Qapalı saitlərdən biri olan bu hərf, əsasən, "q" səsini ifadə edir və sözlərin başında, ortasında və sonunda işlənə bilir. Səsin tələffüzü, sözün və dialektin yerləşməsindən asılı olaraq bəzi nüanslar göstərə bilsə də, ümumiyyətlə, qırtlaqda əmələ gələn və səs tellərinin titrəməsi ilə müşayiət olunan bir səs kimi təsvir edilə bilər.
Fonetik baxımdan, [q] kimi transkripsiya olunan bu səs, sürtünməli, partlayıcı bir samitdir. Yəni, dilin arxa hissəsinin yumşaq damağa toxunması və birdən ayrılması nəticəsində əmələ gəlir. Bu, onu "k" hərfindən fərqləndirir; "k" hərfində dilin ön hissəsi iştirak edir. "Q" hərfi, Türkiyə və Azərbaycan əlifbalarında olduğu kimi, əksər türk dillərində də mövcuddur və eyni səsi ifadə edir.
Tarixi baxımdan, "Q" hərfinin yazısı və istifadəsi əlifbanın inkişafı ilə sıx bağlıdır. Müxtəlif əlifbalarda görünüşü dəyişsə də, səs dəyəri əksər hallarda sabit qalmışdır. Əlifbanın modernləşdirilməsi prosesində, "Q" hərfinin saxlanılması, onun dilin fonetik strukturunda əhəmiyyətli yer tutmasını göstərir. Bu hərfsiz, bir çox sözlərin düzgün yazılması və tələffüzü mümkün olmazdı.
Qeyd etmək lazımdır ki, "Q" hərfi bəzi dialektlərdə "Ğ" hərfi ilə əvəz oluna bilər və ya tələffüzündə kiçik fərqlər müşahidə edilə bilər. Ancaq bu, əsasən dialektal variantlardır və standart ədəbi dildə "Q" hərfi öz dəyərini qoruyub saxlayır. Beləliklə, "Q" hərfi Azərbaycan dilinin və ümumən türk dillərinin ayrılmaz və mühüm bir hissəsidir.