Künh (ərəbcə كُنْه) sözü, Azərbaycan dilində bir şeyin əsil mahiyyətini, əsasını, gizli sirrini, ən dərin mənasını bildirən bir termindir. Sadəcə olaraq "əsas" və ya "mahiyyət" deməkdən daha çox, bir şeyin görünən qatlarının altındakı, dərinliklərində gizlənən gerçəkliyini, onun əsl varlığını ifadə edir.
Sözün kökü olan ərəbcə "kün" (كَنْ) "gizlənmək", "örtülmək" mənalarını verir. Beləliklə, künh, ətrafımızdakı şeylərin, hadisələrin, hətta insanların zahiri görünüşlərinin arxasında gizlənən, asılı olmayaraq aydın görünməyən, dərk edilməsi üçün düşünmə, təhlil və bəzən də dərin araşdırma tələb edən həqiqəti ifadə edir.
Misal üçün, bir şeirin künhünü anlamaq, onun sadəcə sözlərinin mənasını başa düşməkdən daha çox, şairin duyğularını, niyyətini, əsərin tarixi və sosial kontekstini də nəzərə alaraq onun əsl mesajını dərk etmək deməkdir. Eyni şəkildə, bir insanın künhünü anlamaq, onun zahiri davranışlarının arxasındakı həqiqi xarakterini, motivlərini, daxili dünyasını dərk etmək anlamına gəlir.
S. Ə. Şirvani'nin misalında olduğu kimi, "Adəmin künhünü anlardı, qılardı səcdə" ifadəsi, Adəmin əsl mahiyyətini, Allah tərəfindən yaradılışının möcüzəsini, ilahi gücün təcəllisini anlamağın insanı səcdəyə gətirdiyini göstərir. Bu, künhün yalnız əşyalarla deyil, həm də ilahi varlıqlarla, ruhani məsələlərlə bağlı istifadə oluna biləcəyini vurğulayır.
Yekun olaraq, künh, bir sözün özü kimi, dərin və çoxşaxəli bir anlayışdır. O, sadəcə səthdə görünməyənləri, gizliləri, əsl mahiyyəti ifadə edir və həqiqəti axtaranlar üçün daima maraq doğuran bir mövzudur.