Külxanaçı sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində külxançı ilə sinonim kimi qeyd olunur. Ancaq bu sadə sinonimlik, sözün əsl mənasını və çağrışdırdığı obrazı tam əks etdirmir. Külxançı, əsasən, dəmir yolu stansiyalarında, fabriklərdə və ya digər sənaye müəssisələrində kömür və ya digər yanacaq növlərini külxanalara daşıyan və külxananın işləməsini təmin edən şəxsdir. Bu, fiziki əmək tələb edən, tozlu və çətin bir işdir.
Mətndə istifadə olunan "Yaşıllaşmaqda olan düzlükdən ara-sıra ötən qatarlar tüstülü kösöv gəzdirən külxanaçılara bənzəyirdi" ifadəsi isə daha metaforik bir məna daşıyır. Burada külxanaçı, tüstülü, qara duman buraxaraq hərəkət edən və ətrafı qaraltdığı təəssüratını yaradan bir varlıq kimi təsvir olunur. Qatı tüstünün, külün və qaranlığın simvolu olan külxanaçı, bu mənada sürətli və qısa müddətli təsirlər buraxan, ancaq keçib gedən və arxasında iz buraxan bir hadisəni təcəssüm etdirir.
Beləliklə, "külxanaçı" sözünün mənası yalnız "külxan işçisi" ilə məhdudlaşmır. O, eyni zamanda, qaranlıq, tüstülü, keçici və güclü təsiri olan hadisələri, prosesləri və ya şəxsiyyətləri simvolizə edə bilər. Bu metaforik istifadə, sözün ədəbiyyatda daha geniş və ifadəli tətbiq olunmasına imkan verir.
Məsələn, sənayenin qaranlıq tərəfini, ətraf mühitin çirklənməsini və ya sürətli, lakin qısa müddətli müvəqqəti hadisələri təsvir etmək üçün "külxanaçı" obrazından istifadə edilə bilər. Bu, sözün sadə leksik mənasından daha geniş və maraqlı bir semantik spektr açır.