Külafirəngi (fr. culafirangi-dən): Tarixi bir termin olaraq, külafirəngi, əsasən saray və qəsrlərdə rast gəlinən, iri ölçülü, daşdan inşa edilmiş bir balkon növüdür. Adının fransızca kökləri olduğunu nəzərə alsaq, Avropa memarlıq təsirinin güclü olduğunu anlaya bilərik. Bu balkonlar, həm estetik, həm də funksional baxımdan əhəmiyyətli idi. Onlar həm bina sakinlərinə ətrafı seyr etmək imkanı verir, həm də geniş ərazilərə hakim olmaq üçün strateji mövqe təmin edirdi.
Köhnə mənbələrdə, külafirəngilər, hakimiyyətin və nüfuzun simvolu kimi təsvir olunur. Padşahlar, xanlar və digər yüksək rütbəli şəxslər bu balkonlarda əyləşərək xalqına görünər, təntənəli mərasimlərə şahidlik edər, və ya sadəcə ətrafı seyr edərək düşüncələrə dalardı. Məsələn, verilən nümunədəki "Padşah gənə külafirəngidə əyləşib, dizlərin qucaqlayıb qəm dəryasına batmı…" cümləsi, külafirənginin həm rəsmi, həm də şəxsi məkan olaraq istifadə edildiyini göstərir. Burada külafirəngi, yalnız memarlıq elementi deyil, həm də güc, tənhalıq və düşüncənin məkanı kimi təqdim olunur.
Külafirənginin dizaynı, dövrün memarlıq üslubuna uyğun olaraq dəyişə bilərdi. Bəzən sadə, bəzən isə çox zərif və bəzəkli ola bilərdi. Materialı, əsasən daş olsa da, bəzi hallarda digər materialların da istifadə olunması mümkündür. Əsas xüsusiyyəti isə iri ölçüsü və yüksək mövqeyi idi, bu da ona hakim bir baxış bucağı təmin edirdi.
Nəticədə, külafirəngi, sadəcə bir balkon deyildi; o, bir dövrün tarixi, siyasi və sosial həyatını əks etdirən, memarlıq və sosial mədəniyyət arasında əlaqəni nümayiş etdirən, bir simvoldur. Onun təsviri, əsərlərdə və mənbələrdə, o dövrün həyat tərzini və güc balansını anlamaq üçün qiymətli məlumatlar təqdim edir.