Kuzə (fars. كوزه) – Dar, uzun boyunlu və enli, yuvarlaq dibli, əl ilə hazırlanmış saxsıdan düzəldilmiş su və ya digər mayelər üçün qabdır. Qədim zamanlardan bəri geniş yayılmış bu qabın forma və ölçüləri müxtəlif olsa da, əsas xüsusiyyətləri dəyişməz qalmışdır: dar boyun mayenin tez buxarlanmasının qarşısını alır, enli dib isə daha çox maye saxlamağa imkan verir. Kuzənin qulpunun olması da istifadə rahatlığını artırır.
Kuzənin sadə görünüşünün arxasında zəngin bir tarix və mədəniyyət yatır. O, sadəcə bir su qabı deyil, həm də bir çox mədəniyyətin simvolu, hətta bəzən ritual əhəmiyyəti olan bir obyekt olmuşdur. Misal üçün, bəzi mədəniyyətlərdə kuzələr suyun təmizliyini və həyatın mənbəyini təmsil edir. Səhrada yaşayan xalqlar üçün kuzə həyat üçün vacib olan suyu saxlayan yeganə vasitə idi.
Kuzənin müasir dövrdə də öz əhəmiyyətini qoruması diqqət çəkir. O, həm evlərdə dekorativ əşya kimi, həm də restoran və kafelərdə dekorativ və ya praktiki məqsədlərlə istifadə olunur. Əl işi kuzələr isə özünəməxsusluqları ilə kolleksiyaçılar arasında yüksək qiymətləndirilir.
Balaca kuzələr bəzən "səhəng" və ya "bardaq" kimi adlandırılır, lakin "kuzə" termini daha geniş və tarixi kontekstdə daha münasibdir. Nəzərə alsaq ki, "səhəng" daha çox içki qabını, "bardaq" isə daha kiçik və müasir formalı qabları ifadə edir, "kuzə" termini ənənəvi saxsı qabın forma və funksiyasını daha tam əks etdirir.
İnci'nin ulucaya yaxınlaşarkən əlindəki şərab kuzəsinin təsviri, əsərin məkan və atmosferini daha da canlandırır, oxucuya hadisənin romantikliyini və ya dramatikliyini hiss etdirir. Şərab kuzəsinin istifadə olunması həm də əsərin mədəni kontekstini göstərir.