Kristallizator (yun. κρύσταλλος - kristal) kimyəvi laboratoriyalarında istifadə olunan, əsasən silindrik və ya dayaz formaya malik, şüşədən hazırlanmış bir cihazdır. Onun əsas funksiyası maye məhlullardan kristalların əmələ gəlməsini, yəni kristallaşma prosesini təmin etməkdir.
Kristallizatorun dizaynı məhlulun yavaş-yavaş soyuması və ya buxarlanmasına imkan verir ki, bu da yüksək keyfiyyətli, təmiz kristalların əmələ gəlməsinə kömək edir. Silindrik və ya dayaz forma, kristallaşmanın effektivliyini artırmaq üçün səthin böyük olmasına imkan verir. Həmçinin, geniş ağız kristalları rahatlıqla götürməyə imkan verir. Şüşə materialı kimyəvi cəhətdən inert olduğundan, reaksiyalara qarışmır və kristalların təmizliyini qoruyur.
Müxtəlif ölçülərdə və formalarda kristallizatorlar mövcuddur, hər biri müəyyən həcmdə məhlulun kristallaşdırılması üçün uyğunlaşdırılmışdır. Kiçik həcmli kristallizatorlar kiçik miqyaslı təcrübələr üçün, böyük həcmliləri isə sənaye miqyaslı proseslər üçün istifadə olunur. Bəzi kristallizatorlar, soyutma prosesini nizamlamaq üçün xüsusi dizayna malikdirlər. Məlumat üçün qeyd edək ki, müasir laboratoriyalarda kristallizasiya prosesi üçün daha mürəkkəb cihazlar da istifadə olunur, lakin kristallizator əsas və sadə bir cihaz olaraq öz əhəmiyyətini saxlayır.
Ümumiyyətlə, kristallizator, sadəliyinə baxmayaraq, kimya, farmakologiya və material elmləri kimi sahələrdə kristalların alınması üçün əhəmiyyətli bir vasitədir. Onun köməyi ilə həm tədqiqat, həm də sənaye miqyasında müxtəlif maddələrin yüksək keyfiyyətli kristallarını almaq mümkündür.