Kövsəm: Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində “kövəşimək” felindən törəmə olaraq qeyd edilən “kövsəm” sözü, əsasən, dərin, geniş və çoxlu su olan yerdə yaranan qatı, qalın və yapışqan palçıq təbəqəsini ifadə edir. Bu palçıq, adətən, durğun suların dibində, göllərin, bataqlıqların və ya çayların axını yavaş olan hissələrində toplanır. Tərkibi çox vaxt gil, qum, çürüntü bitki qalıqları və digər üzvi maddələrdən ibarət olur.
Kövsəmin xarakterik xüsusiyyətlərindən biri də onun yapışqanlığıdır. Ayaq altında çox sürüşkən, batma təhlükəsi yaradan bir quruluşa malikdir. Bu səbəbdən, kövsəmli ərazilərdə hərəkət etmək olduqca çətin və təhlükəlidir. Həmçinin, kövsəm, uzun müddət qurumayan, nəmli və sərt bir quruluşa sahib olur.
Maraqlı bir məqam odur ki, "kövsəm" sözü bəzi yerlərdə daha geniş mənada, həm də qatı, yapışqan olan hər hansı bir maddəni, məsələn, qatılaşmış balıq yağı, qatılaşmış qatran kimi maddələri də ifadə edə bilir. Lakin əsas və ən çox yayılmış mənası yuxarıda izah edildiyi kimidir.
Ekoloji baxımdan kövsəmli ərazilər müəyyən bitki və heyvan növləri üçün spesifik yaşayış mühitini təşkil edir. Bu ərazilər biomüxtəlifliyin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir. Lakin insan üçün isə, həm hərəkət çətinliyi yaradır, həm də sağlamlıq üçün müəyyən risklərə səbəb ola bilər.